เก็บตกแห่ผีตลกในเทศกาลออกพรรษา

เก็บตกแห่ผีตลกในเทศกาลออกพรรษา

เก็บตกแห่ผีตลกในเทศกาลออกพรรษา

ในขณะที่กระแสแห่งความศิวิไลซ์ถาโถมเข้าใส่ทุกมุมเมืองจนใครหลายคนหลงลืม "ราก" สังคมของตนไป แต่ชาวบ้านท่าปลาใน จ.อุตรดิตถ์ กลับยังคงสืบสานประเพณี "แห่ผีตลก" ที่บรรพบุรุษเคยปฏิบัติกันมา

การแห่ผีตลกเป็นประเพณีที่ชาว อ. ท่าปลาจัดต่อเนื่องมายาวนานนับร้อยปี โดยจัดขึ้นในวันก่อนวันออกพรรษา ตามความเชื่อที่ว่าบรรดาญาติพี่น้องที่เสียชีวิตไปแล้วหรือพวกภูตผีจะออกมารับส่วนบุญกันในวันนี้ โดยใช้ผีตลกเป็นสัญลักษณ์ของพวกเขาเหล่านั้น ทั้งยังเป็นเครื่องเตือนสติกับผู้ที่ยังมีชีวิตอยู่ให้ระลึกบาปบุญคุณโทษ

ชาวบ้านเล่าให้ฟังว่าในสมัยก่อน ก่อนที่ผู้เล่นเป็นผีตลกจะแต่งตัวเป็นผีไปร่วมงานแห่ เข้าไปทำพิธีในป่าช้า แล้วแต่งกายด้วยเสื้อผ้าที่ทำมาจากเศษจีวรเก่า ตกแต่งส่วนหัวผีด้วยเส้นผมคนตาย ใช้มะเขือเป็นลูกตา ฯลฯ ใครใส่หัวผีหัวใดก็จะเก็บไว้เป็นความลับไม่บอกแก่กัน จากนั้นจึงนำเครื่องบูชา อาทิ ไข่ต้ม หมากคำ พลูใบ ไปกล่าวเชิญให้วิญญาณภูตผีในป่าช้าออกเล่นสนุกด้วยกัน

ผีตลกจะเดินไปตามบ้านเป็นการบอกบุญ ซึ่งชาวบ้านจะเตรียมกัณฑ์เทศน์ กล้วย และอ้อยเอาไว้ คนที่เดินตามผีตลกก็จะทำหน้าที่เก็บของเหล่านั้นไปที่วัด เมื่อสิ้นสุดการแห่ผีตลกพระสงฆ์จะอาบน้ำมนต์ให้บรรดาผู้ที่เล่นเป็นผีตลก เพื่อชำระล้างสิ่งอัปมงคล แล้วเผาหัวผีและเครื่องแต่งกายทิ้งไป และเมื่อถึงวันรุ่งขึ้นซึ่งเป็นวันออกพรรษา ชาวบ้านก็จะไปทำบุญฟังเทศน์ฟังธรรมที่วัดตามขนบในวันออกพรรษา ซึ่งทั้งหมดที่กล่าวมาเป็นรูปแบบประเพณีแห่ผีตลกแบบดั้งเดิม

และเป็นธรรมดาของทุกสิ่งที่ย่อมเปลี่ยนไปตามกาลเวลา เมื่อปี พ.ศ. 2513 ได้มีการสร้างเขื่อนสิริกิติ์ขึ้น อ. ท่าปลาเป็นหนึ่งในพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากการสร้างเขื่อน จึงต้องย้ายส่วนราชการและชุมชนมาตั้งอยู่ ณ ที่ตั้งปัจจุบัน คนในชุมชนที่เคยมีวิถีชีวิตร่วมกัน ได้กระจัดกระจายกันไปต่างบ้านต่างตำบล ส่งผลให้รายละเอียดบางอย่างของประเพณีแห่ผีตลกเปลี่ยนแปลงไปด้วย

อย่างในช่วงเทศกาลออกพรรษาปีนี้ (2553) "นายรอบรู้" มีโอกาสไปร่วมชมขบวนแห่ผีตลกเป็นครั้งแรกที่ ต. ท่าปลา ในขบวนประกอบด้วยแถวนางรำ ตามด้วยคนถือตุง รถแห่กัณฑ์เทศน์ มีกลุ่มเล็กๆ ในขบวนแสดงเรื่องราวต่อต้านยาเสพติดและวิถีชีวิตชาวบ้าน และได้เห็นผีตลกซึ่งเป็นไฮไลท์ของงานเต้นตามเพลงฝรั่งอยู่รั้งท้ายขบวน

แง่ความสามัคคีของชุมชน หรือความพยายามสืบสานให้ประเพณียังคงอยู่ก็น่าจะเรียกว่าดี แต่บางทีก็อดนึกไม่ได้ว่า...

"...อยากจะได้เห็นของดีแบบดั้งเดิมดูสักครั้ง"

 

เรื่องและภาพ : วีรวรรณ ภิญญรัตน์

(คลิกที่ภาพเพื่อชมภาพขนาดใหญ่)

Advertisement Replay Ad
Make Awake Travel Story ทริปขับรถเที่ยว จ.อุทัยธานี

Make Awake Travel Story ทริปขับรถเที่ยว จ.อุทัยธานี

เคยกินไหม? "ซูชิไส้อั่ว" อาหารฟิวชั่นสไตล์บ้านๆ แปลกใหม่ไม่เหมือนใคร

เคยกินไหม? "ซูชิไส้อั่ว" อาหารฟิวชั่นสไตล์บ้านๆ แปลกใหม่ไม่เหมือนใคร

อาโป เดอมาง พักผ่อนนอนเต็นท์ท่ามกลางขุนเขาและสายน้ำ

อาโป เดอมาง พักผ่อนนอนเต็นท์ท่ามกลางขุนเขาและสายน้ำ

เนินมะปราง มีอะไร ทำไมใครๆ ก็อยากไป?

เนินมะปราง มีอะไร ทำไมใครๆ ก็อยากไป?

Cafe in wild คาเฟ่กลางป่าริมลำธารสุดชิล

Cafe in wild คาเฟ่กลางป่าริมลำธารสุดชิล

มุมถ่ายรูปแห่งใหม่สกลนคร! คาเฟ่ติดตึกเก่าสไตล์ยุโรป วราคาเฟ่

มุมถ่ายรูปแห่งใหม่สกลนคร! คาเฟ่ติดตึกเก่าสไตล์ยุโรป วราคาเฟ่

2 วัน 1 คืน ใช้ชีวิตริมเลที่ ‘ภูษิต โฮมสเตย์’

2 วัน 1 คืน ใช้ชีวิตริมเลที่ ‘ภูษิต โฮมสเตย์’

"บอลลูน เฟียสต้า 2018" ณ สิงห์ปาร์ค เชียงราย ยิ่งใหญ่สมคำร่ำลือ

"บอลลูน เฟียสต้า 2018" ณ สิงห์ปาร์ค เชียงราย ยิ่งใหญ่สมคำร่ำลือ

แสงเหนือแห่ง "หาดเจ้าหลาว" เกิดขึ้นได้อย่างไรมาดูกัน!

แสงเหนือแห่ง "หาดเจ้าหลาว" เกิดขึ้นได้อย่างไรมาดูกัน!

4 ดอยเปิดใหม่ ถ่ายรูปสวยทุกมุมไม่ติดคนให้เสียอารมณ์แน่นอน

4 ดอยเปิดใหม่ ถ่ายรูปสวยทุกมุมไม่ติดคนให้เสียอารมณ์แน่นอน

ป่าต้นน้ำบ้านน้ำราด บ่อน้ำผุดใสที่สุดในประเทศไทย สิ่งมหัศจรรย์จากธรรมชาติ  จ.สุราษฏร์ธานี

ป่าต้นน้ำบ้านน้ำราด บ่อน้ำผุดใสที่สุดในประเทศไทย สิ่งมหัศจรรย์จากธรรมชาติ จ.สุราษฏร์ธานี

สะพานทุ่งนามุ้ย ที่เที่ยวใหม่วิวทุ่งนาที่มาแรงที่สุดในตอนนี้

สะพานทุ่งนามุ้ย ที่เที่ยวใหม่วิวทุ่งนาที่มาแรงที่สุดในตอนนี้

ชวนไปลองบะหมี่เกี๊ยวซุปตาร์ "โหน่ง ชะชะช่า" นครนายก

ชวนไปลองบะหมี่เกี๊ยวซุปตาร์ "โหน่ง ชะชะช่า" นครนายก

รู้ไว้ก่อนใช้ห้องน้ำญี่ปุ่น อ่านไม่ออกก็ทำได้!

รู้ไว้ก่อนใช้ห้องน้ำญี่ปุ่น อ่านไม่ออกก็ทำได้!

5 เหตุผลที่ควรเที่ยวโทโฮคุในช่วงฤดูร้อน

5 เหตุผลที่ควรเที่ยวโทโฮคุในช่วงฤดูร้อน

ท่องเที่ยวเก๋ไก๋ ไปปั่นจักรยานที่ “เมียวดี”

ท่องเที่ยวเก๋ไก๋ ไปปั่นจักรยานที่ “เมียวดี”

ยิ่งใหญ่เหนือคำบรรยาย โขนกลางแปลงครั้งแรกในจังหวัดเชียงราย ตอน “พระรามราชา” ที่สิงห์ปาร์ค

ยิ่งใหญ่เหนือคำบรรยาย โขนกลางแปลงครั้งแรกในจังหวัดเชียงราย ตอน “พระรามราชา” ที่สิงห์ปาร์ค

Marian Urban Gastro Bar สวรรค์ของคนชอบซีฟู้ด

Marian Urban Gastro Bar สวรรค์ของคนชอบซีฟู้ด

The New La Scala อิตาเลียนไฟน์ไดนิงโฉมใหม่

The New La Scala อิตาเลียนไฟน์ไดนิงโฉมใหม่

รีวิวชะนีขายหอย VS สถานีมีหอย ยุทธจักรแห่งการขายหอยต้องลุกเป็นไฟ!!!

รีวิวชะนีขายหอย VS สถานีมีหอย ยุทธจักรแห่งการขายหอยต้องลุกเป็นไฟ!!!

ส่งอีเมล์ให้เพื่อน

ส่งให้เพื่อนหลายคนใส่ “,” (ส่งพร้อมกันมากสุด 50 อีเมล์)

ส่งอีเมล์