ผีตาโขนเมืองเลย

ผีตาโขนเมืองเลย

ผีตาโขนเมืองเลย

ททท.

สนับสนุนเนื้อหา

การละเล่นผีตาโขน
วันที่ 26 - 28 มิถุนายน 2552
สถานที่ บริเวณวัดโพนชัยและหน้าที่ว่าการอำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย 


     ผีตาโขน เป็นการละเล่นชนิดหนึ่งของคนอีสาน ผู้เล่นจะสวมหน้ากากและแต่งตัวให้หน้ากลัว แต่ไม่ใช่การเชิญผีมาเข้าทรง เป็นการเล่นตลกอย่างหนึ่ง ในอดีตคนอีสานนิยมเล่นผีตาโขนในงานบุญบั้งไฟ และงานบุญผะเหวด(พระเวส)มาโดยตลอด เหตุที่มีขบวนแห่ผีตาโขน เพราะมีความเชื่อว่าเมื่อพระเจ้ากรุงสัญชัยกับพระนางผุสดีไปเชิญพระเวสสันดรและพระนางมัทรีกลับเมือง ขบวนแห่แหนเข้าเมือง มีคนป่าหรือผีป่าที่เคยปรนนิบัติและเคารพรักพระเวสสันดรร่วมขบวนมาส่งด้วย

  ผีตาโขน ในขบวนแห่จะแยกเป็น 2 ชนิดคือ ผีตาโขนใหญ่และผีตาโขนเล็ก

 
    ผีตาโขนใหญ่ ทำเป็นหุ่นรูปผีทำจากไม้ไผ่สานมีขนาดใหญ่กว่าคนธรรมดาประมาณ 2 เท่าประดับตกแต่งรูปร่างหน้าตาด้วยเศษวัสดุที่หาได้ในท้องถิ่น เวลาแห่ คนเล่นจะต้องเข้าไปอยู่ข้างในตัวหุ่น แต่ละปีจะทำผีตาโขนใหญ่เพียง 2 ตัวผีตาโขนชาย1ตัว หญิง1ตัว สังเกตจากเครื่องเพศปรากฏชัดเจนที่ตัวหุ่น ผู้มีหน้าที่ทำผีตาโขนใหญ่จะมีเฉพาะกลุ่มเท่านั้น เพราะคนอื่นไม่มีสิทธิ์ทำต้องได้รับอนุญาตจากผีหรือเจ้าก่อน ถ้าได้รับอนุญาตแล้วต้องทำทุกปีหรือทำติดต่อกันอย่างน้อย 3 ปี



     ผีตาโขนเล็ก ทุกคนไม่ว่าเด็กผู้ใหญ่ หญิงหรือชาย มีสิทธิ์ทำและเข้าร่วมสนุกได้ทุกคน แต่ผู้หญิงไม่ค่อยเข้าร่วมเพราะเป็นการเล่นค่อนข้างผาดโผนและซุกซน

     หน้ากากผีตาโขน หน้ากากผีตาโขนเล็ก ทำจากส่วนที่เป็นโคนของก้านมะพร้าวและหวดนึ่งข้าวเหนียว โดยนำมาเย็บติดกันแล้วเขียนหน้าตา ทำจมูกเหมือนผี ส่วนชุดแต่งกายของผีมักมีสีฉูดฉาดบาดตา โดยอาจเย็บเศษผ้าเป็นเสื้อตัวกางเกงตัวหรือเย็บเป็นชุดติดกันตลอดตัวก็ได้ ข้อสำคัญคือต้องคลุมร่างกายให้มิดชิด

     ส่วนเครื่องแต่งตัวประกอบที่เป็นเอกลักษณ์ของผีตาโขนคือ "หมากกะแหล่ง" และ ดาบไม้

 
   หมากกะแหล่ง คือเครื่องดนตรีรูปร่างคล้ายกระดิ่งหรือกระดึงแขวนคอวัว ผีตาโขนจะใช้หมากกะแหล่งแขวนติดบั้นเอวเมื่อเดินโยกตัวหรือเต้นเป็นจังหวะ ขย่มตัวสายสะโพกเสียงหมากกะแหล่งก็จะดังเสียงน่าฟังและน่าสนุกสนาน

    ดาบไม้ เป็นอาวุธประจำกายผีตาโขนไม่ได้เอาไว้รบกัน แต่เอาไว้ควงหลอกล่อและไล่จิ้มก้นสาวๆ ซึ่งก็จะร้องวิ๊ดว้ายหนีกันจ้าละหวั่น ทั้งอายทั้งขำ แต่ไม่มีใครถือสา เพราะเป็นประเพณีที่ปฏิบัติกันมา เหตุที่วิ่งหนีเพราะปลายดาบนั้นแกะสลักเป็นรูปอวัยวะเพศชายแถมทาสีแดงให้เห็นอย่างเด่นชัด การเล่นแบบนี้ไม่ถือเป็นเรื่องหยาบ หรือลามกเพราะมีความเชื่อกันว่าหากเล่นตลกและนำอวัยวะเพศชายหญิงมาเล่นมาโชว์ในพิธีแห่และงานบุญบั้งไฟจะทำให้พญาแถนพอใจ ฝนจะตกต้องตามฤดูกาล พืชพันธุ์ธัญญาหารจะอุดมสมบูรณ์

 
   งานบุญหลวงประเพณีผีตาโขนของอำเภอด่านซ้ายจังหวัดเลย เป็นประเพณีสำคัญ เพราะอยู่ในฮิดสิบสองเดือนสี่งานบุญผะเหวด (พระเวส) แห่ผีตาโขนแม้จะมีเล่นในอีสานถิ่นอื่นบ้าง แต่ที่วัดโพนชัย อำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลยเป็นที่รู้จักและจะยังคงอยู่คู่กับ "พระธาตุศรีสองรัก" ตลอดไป

สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ 
ที่ว่าการอำเภอด่านซ้าย โทร. 0 4289 1266
 
 
 
 
 

Advertisement Replay Ad
ภูอีเลิศ จุดชมทะเลหมอกแห่งใหม่ของเมืองเลย ที่ยังไม่เคยมีใครได้สัมผัส

ภูอีเลิศ จุดชมทะเลหมอกแห่งใหม่ของเมืองเลย ที่ยังไม่เคยมีใครได้สัมผัส

เดอะ วอลท์ ดีสนีย์ ประเทศไทย จัดอีเวนท์สุดยิ่งใหญ่ส่งท้ายปี ต้อนรับ สตาร์ วอร์ส: ปัจฉิมบทแห่งเจได

เดอะ วอลท์ ดีสนีย์ ประเทศไทย จัดอีเวนท์สุดยิ่งใหญ่ส่งท้ายปี ต้อนรับ สตาร์ วอร์ส: ปัจฉิมบทแห่งเจได

สวนน้ำ Vana Nava เนรมิตธีม One Piece มาไว้ในสวนน้ำ สาวก One Piece ห้ามพลาด

สวนน้ำ Vana Nava เนรมิตธีม One Piece มาไว้ในสวนน้ำ สาวก One Piece ห้ามพลาด

รีวิว "วังเลา" สัมผัสม่านน้ำและอ่างเก็บน้ำแหวกแห่งเมืองเลยที่เที่ยวใหม่สุดอันซีน

รีวิว "วังเลา" สัมผัสม่านน้ำและอ่างเก็บน้ำแหวกแห่งเมืองเลยที่เที่ยวใหม่สุดอันซีน

เปิดจองขึ้นเขาช้างเผือกแล้ววันนี้!!! สายเดินป่าต้องห้ามพลาด

เปิดจองขึ้นเขาช้างเผือกแล้ววันนี้!!! สายเดินป่าต้องห้ามพลาด

ทะเลบัวแดง เที่ยววันธรรมดาไฉไลกว่าที่ใครๆ คิด

ทะเลบัวแดง เที่ยววันธรรมดาไฉไลกว่าที่ใครๆ คิด

บ้านแหลมนาว สุขสงบริมฝั่งอันดามัน

บ้านแหลมนาว สุขสงบริมฝั่งอันดามัน

5 สถานที่เคาท์ดาวน์ยอดฮิตในกรุงเทพฯ ที่จะทำให้คุณเข้าสู่ปีใหม่อย่างคึกคัก

5 สถานที่เคาท์ดาวน์ยอดฮิตในกรุงเทพฯ ที่จะทำให้คุณเข้าสู่ปีใหม่อย่างคึกคัก

5 ที่เที่ยว “เมืองปาย” ต้องห้ามพลาด ถ้าได้มาเยือน จ. แม่ฮ่องสอน

5 ที่เที่ยว “เมืองปาย” ต้องห้ามพลาด ถ้าได้มาเยือน จ. แม่ฮ่องสอน

รีวิวเที่ยว 3 ไร่ชาชื่อดังของเชียงรายภายใน 1 วัน

รีวิวเที่ยว 3 ไร่ชาชื่อดังของเชียงรายภายใน 1 วัน

เที่ยวเกาะ ล่องเล นอนโฮมสเตย์ ชมวิถีชุมชนคนใต้

เที่ยวเกาะ ล่องเล นอนโฮมสเตย์ ชมวิถีชุมชนคนใต้

เตรียมสัมผัสความมหัศจรรย์เมืองคริสต์มาสใน Winter Market Fest #5

เตรียมสัมผัสความมหัศจรรย์เมืองคริสต์มาสใน Winter Market Fest #5

1 ปี มีครั้งเดียว ไปเที่ยว Night at the Museum 2017 กัน

1 ปี มีครั้งเดียว ไปเที่ยว Night at the Museum 2017 กัน

เอาใจสายกินพร้อมเช็คดวงลุ้นกินฟรี! แบบโนสนเงินในกระเป๋าที่ THE เดือน OFดวง by Mercury Ville @Chidlom

เอาใจสายกินพร้อมเช็คดวงลุ้นกินฟรี! แบบโนสนเงินในกระเป๋าที่ THE เดือน OFดวง by Mercury Ville @Chidlom

พาเที่ยวงานเรือยอชท์หรู พร้อมล่องเรือสุดฟินที่ Ocean Marina Boat Show 2017

พาเที่ยวงานเรือยอชท์หรู พร้อมล่องเรือสุดฟินที่ Ocean Marina Boat Show 2017

กรุงเทพฯ ติดโผ 50 เมืองน่าเที่ยวแห่งปี 2018

กรุงเทพฯ ติดโผ 50 เมืองน่าเที่ยวแห่งปี 2018

ชม 3DMapping ตึก 60 ชั้น ครั้งแรกของเมืองไทย

ชม 3DMapping ตึก 60 ชั้น ครั้งแรกของเมืองไทย

"สวนซ่อนศิลป์" งานศิลปะที่ซ่อนตัวอยู่กลางป่าเขา

"สวนซ่อนศิลป์" งานศิลปะที่ซ่อนตัวอยู่กลางป่าเขา

5 เหตุผลที่ไม่ควรพลาด “เชียงใหม่ดีไซน์วีค 2017”

5 เหตุผลที่ไม่ควรพลาด “เชียงใหม่ดีไซน์วีค 2017”

ระวังของหายอย่างไร เมื่อนอนพัก “โฮสเทล”

ระวังของหายอย่างไร เมื่อนอนพัก “โฮสเทล”

ส่งอีเมล์ให้เพื่อน

ส่งให้เพื่อนหลายคนใส่ “,” (ส่งพร้อมกันมากสุด 50 อีเมล์)

ส่งอีเมล์