เมื่อหลายปีก่อนเคยศึกษาเรื่องราวที่เกี่ยวกับเขตรักษาพันธ์สัตว์ป่าภูหลวง จ.เลย จากนิตยสารท่องเที่ยว เป็นสถานที่ในฝันซึ่งเคยหวังว่าจะต้องขึ้นไปศึกษาธรรมชาติที่นั่นให้ได้สักครั้ง

     หน่วยพิทักษ์ป่าโคกนกกระบา ชื่อนี้...ได้ถูกบันทึกไว้ในความทรงจำอย่างไม่รู้เลือน เพราะตัวผู้เขียนเองนับว่าโชคดีมาก ๆ ที่หลายครั้งในชีวิตได้เดินทางไปสัมผัสธรรมชาติที่สวยงามบนภูหลวงดั่งที่ฝันไว้

      เมื่อประมาณ 4 ปีที่ผ่านมา ได้มีโอกาสขึ้นภูหลวงครั้งแรกช่วงต้นเดือนมกราคม จนได้รู้ซึ้งถึงคำว่า “หนาวสั่น” มาแล้ว จากบันทึกการเดินทางที่ผ่านมา

     4 ปีผ่านไป กล้วยไม้บนภูหลวงโดยเฉพาะรองเท้านารีเห็นน้อยมาก น่าเสียดายที่มีข่าวคนมักง่ายบางกลุ่มขึ้นไปขโมยต้นรองเท้านารีจนโดนจับได้เป็นข่าวมาแล้ว

รายชื่อดอกไม้บาน 3 ฤดูบนภูหลวง
ฤดูหนาว – ดอกกุหลาบแดงกลางสายหมอก (ดอกกุหลาบพันปี)
ฤดูฝน – ดอกเปราะภูสีชมพู
ฤดูร้อน – ดอกกุหลาบขาว (ดอกกุหลาบพันปี)

      และช่วงฤดูฝนถนนขึ้นภูหลวงบางช่วงที่ไม่ใช่ถนนลาดยางจะเต็มไปด้วยโคลนดินแดงที่ลื่นมาก ๆ จะขึ้นได้เฉพาะรถขับเคลื่อน 4 ล้อเท่านั้น บนภูก็จะไม่มีอาหาร และน้ำดื่มบริการเหมือนกับหน้าหนาว และหน้าร้อน นักธรรมชาติวิทยาที่ได้รับอนุญาตให้ขึ้นไปศึกษาธรรมชาติช่วงนั้นต้องพกพาสะเบียงอาหารไปรับประทานกันเอง

     เดือนนี้ (มีนาคม) ผู้เขียนได้เดินทางขึ้นภูหลวงเป็นครั้งที่ 4 พร้อมผู้ร่วมเดินทาง 10 ชีวิต ธรรมชาติบนภูหลวงเปลี่ยนไปบ้าง จากที่เคยเห็นดอกกล้วยไม้รองเท้านารีอินทนนท์ตามต้นไม้ ตามซอกหิน เห็นดอกเอื้องสำเภางามสีชมพูหวาน ในเดือนนี้มีให้เห็นน้อยมาก ได้เห็นเฉพาะดอกกุหลาบแดงมีบ้างในเส้นทางศึกษาธรรมชาติเนินสุริยัน

      เดือนมีนาคม-เมษายน จะเป็นช่วงดอกกุหลาบขาวบานสะพรั่ง สวยงามไม่แพ้ช่วงฤดูหนาวและฤดูฝน ส่วนตัวคิดว่าเดือนมีนาคม-เมษายน เป็นฤดูเหมาะสุด ที่จะขึ้นไปศึกษาธรรมชาติบนภูหลวง เพราะการเดินทางสะดวกสบายรถยนต์สามารถขับขึ้นไปถึงหน้าที่ทำการหน่วยพิทักษ์ป่าโคกนกกระบา อากาศกลางคืนก็ไม่หนาวทรมาณเหมือนฤดูหนาว จะไม่ค่อยสะดวกตรงน้ำใช้บริโภค แต่ก็ไม่ใช่ปัญหาใหญ่ แค่ไม่ต้องอาบน้ำ 2 วัน

      เส้นทางศึกษาธรรมชาติเนินสุริยัน เป็นจุดเดินวงกลมจากที่ทำการหน่วยพิทักษ์ป่าโคกนกกระบาผ่านไปทางจุดชมวิวตะวันลับฟ้าที่ “ผาเยือง” ยังคงพบเห็นดอกกุหลาบขาวและกล้วยไม้ป่ามากมาย ดอกกล้วยไม้ที่พบมากสุดในช่วงนี้ คือเอื้องหมาก เอื้องตาเหิน พบเห็นกล้วยไม้ประเภทสิงห์โตบ้าง เช่น สิงห์โตใบพาย สิงห์โตก้านหลอด สิงห์โตสยาม และสะดุดตาคือ เอื้องคลั่งแสดสีส้มสดที่เกาะตามกิ่งต้นไม้เตี้ยๆ

      อีกจุดหนึ่งซึ่งสวยงามประทับใจมาก ๆ คือบริเวณเนินเขาที่ชื่อว่า “โคกพรมจรรย์ “ หรือทุ่งกุหลาบขาว ใช้เวลาเดินเท้าประมาณ 3 ชั่วโมงจากที่ทำการ ฯ เป็นเนินเขาที่เต็มไปด้วยต้นกุหลาบขาว ช่วงนี้ดอกกุหลาบขาวเริ่มบานสะพรั่งเป็นบางจุด เส้นทางเดินจะออกมาบรรจบกับทางเดินไปผาเตลิ่น บริเวณ “ผาช้างผ่าน” (จุดชมวิวพระอาทิตย์ขึ้นยามเช้า)

      คาดว่าประมาณเดือนเมษายน ดอกกุหลาบขาวจะบานหมดทุกต้น เป็นช่วงที่ทุ่งกุหลาบขาวมองเห็นเป็นสีขาวบริสุทธิ์เหมือนกับชื่อ “โคกพรมจรรย์” ดอกกุหลาบขาวที่พบเห็นบนภูหลวงมีทั้งดอกขาวทั้งดอกและบางต้นจะเป็นดอกขาวเหลือบชมพู สวยงามมาก

      จุดหมายสุดท้ายของการเดินทางทริปนี้ คือการเดินทางไปชมทิวทัศน์เทือกเขาบนยอดผาเตลิ่นเป็นครั้งที่ 2 หน้าผาที่มีความลดหลั่น มองจากผาสมเด็จจะเห็นชัดเจน ระยะทางเดินเท้าจากที่ทำการหน่วยพิทักษ์ป่าโคกนกกระบา ยอดผาเตลิ่น เดินกลับออกถึงถนนที่รถวิ่งผ่านประมาณ 8 กิโลเมตร เดินตามทางราบบ้างขึ้นเนินเขาเตี้ย ๆ บ้าง และช่วงสุดท้ายเดินเลาะตามก้อนหินใหญ่ริมหน้าผา เส้นทางช่วงนี้ต้องเดินอย่างระมัดระวังเพราะถ้าก้าวพลาดก็จะมีอันตรายมาก ๆ

      บางช่วงผ่านต้นเมเปิลที่ใบร่วงเต็มโคนต้นแต่แห้งเหี่ยวเป็นสีน้ำตาล คาดว่าประมาณเดือนธันวาบริเวณนั้นคงเป็นพรมสีแดงสดของใบเมเปิล แต่การเดินทางคงจะไม่สะดวกนักเพราะก้อนหินในลำธารคงชุ่มฉ่ำด้วยมอส