คลองอีเฒ่าแห่งเขาใหญ่

โดย...นายแม้นคนสวน     ต้นกุมภาพันธ์ 2546

อี - การ์ด … ไม่รู้ก็แย่เต็มที่แล้วแม้น แม่คุณหัวเราะ
อี - แบงค์กิ้ง … โธ่เอ๋ย กดมาจนจะหมดแล้ว เธอหัวเราะอีก
อี - กัฟเวอร์เมนท์ … สมควรจะต้องทำ ฮั่นแน่ ทันสมัยเสียด้วย เธอเย้า
อี – เจ๊ก … สาวจีน วู้ เก่าแล้ว เธอแซว
อี – เฒ่า … ชิประดับ 1 GHz ประมวลผลอย่างสับสน … นี่แนะ บังอาจ …

     13.00 น. หลังจากเติมพลังงานให้ตัวเองที่ร้านอาหารของอุทยานฯ สำหรับใช้เพื่อออกแรงเดินทุกข์กริยา
     อี – โคทัวร์ของนายแม้น แม่คุณ และฉกรรจ์หนุ่ม … น้องอึ่ง … ผู้จองคิวเดินป่าแบบเบาๆ กับนายแม้นไว้นมนาน ก็พร้อมที่ลานจอดรถทางเข้าหอดูสัตว์หนองผักชี  เขาใหญ่ … … เรามอง เราถอนหายใจ ก่อนกัดฟันแบกเป้หนักอึ้งขึ้นไหล่อย่างฮึกเหิมแบบเสแสร้ง เดินไปหลบแดดแจ๋ ใต้ต้นไม้บริเวณป้ายบอกทาง

     13.05 น. คณะสาว 3 และหนุ่ม 4 หน้าใสอีกชุด ซึ่งแจ้งว่าอยากมากับพี่แม้นและแม่คุณก็มาถึง อาวุโสอย่างเราอึ้งเลยครับ สงสัยจะไปสยามแสควร์กัน ไม่เป็นไร สดใสดี

13.30 น. คณะเริ่มออกเดินทาง กว่า 20 นาทีที่รอกัน เราทึ่งในความเข้มแข็ง ห้าวหาญและเสียสละของหนุ่มไทย อันนี้ของนายกับแฟนต้องแบกเอง อันนี้ของอั๊ว อันนี้ไม่เอา อันนี้แบ่งโว้ย อันนี้ของใครวะ เตาแก็สเทอร์โบล่า ครับ สีสวยเชียว น่ารักที่สุด อุตสาห์เอามาเดินเที่ยวป่าด้วย บุญของมัน สาวๆ หิ้วถุงฮานามิกับโดนัท เป็นที่ครื้นเครง

ระยะทาง 1 กม.แรก ใต้แสงแดดยามบ่าย นายแม้นนำหน้าคณะตามอาวุโส ก่อนวกลงต่ำเข้าแนวป่าเมื่อผ่านหอดูสัตว์ เสือหนุ่มอุ้มเทอร์โบล่าและฮานามิสาว แซงเราไปตรงนี้เอง คุณจนท. เดินนำลิ่วๆ ไปอย่างสนุกสนาน ด้วยวัยที่ใกล้กัน เราสอบถามเส้นทางเดินกันหลง ก่อนจะตามไปอย่างสุขุม ช้าๆ เพื่อศึกษาธรรมชาติ แบบหมดแรงไม่เสแสร้ง หนักเหลือเกินจ๊ะ เราพึมพำบอกแม่คุณที่กำลังส่องกล้องดูนกหัวขวานตามเสียงโป๊ก โป๊ก เหนือศีรษะ

กระรอกหางฟูเป็นพวงสีขาว ตัวเบ้อเริ่มชะงักมองนายแม้น คงสงสัยว่า เมาแล้วยังมีมานะเดินป่าอีก ดูซิ เอาแต่ก้มหน้าไม่พูด ไม่จา แอ่นไป เอนมา เยี่ยมมาก เงยไม่ได้ครับ เป้ถ่วงหงายหลัง เป็นเส้นทางเดินป่าที่สบายๆ ครับ ขึ้นลงนิดหน่อยแต่ส่วนใหญ่เป็นทางราบ ผ่านเข้าไปในป่าทึบอุดมสมบูรณ์ ข้ามลำธารหลายแห่งด้วยสะพานทั้งไม้และเหล็ก ที่คนก็ใช้ ช้างก็ใช้จนบุบบู้บี้ เหงื่อนายแม้นออกเป็นน้ำ ไม่มีทางเป็นอย่างอื่นไปได้ ป่าเขียวและชุ่มชื้นไปด้วยมอส กล้วยไม้ กาฝาก ไม้สูงใหญ่ขนาดคนโอบ เฟิร์นโบราณและพูพอนมีให้เห็นให้ศึกษาได้ตลอดทาง เข้าป่าบ่อยๆ ชักรู้บ้างทำให้สนุกและเพลิดเพลินต่อการเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ

เด็ดที่สุดในเส้นทางช่วงสุดท้ายคือสะพานไม้ ท่อนกลมกว้างราวคืบเศษ ขวางข้ามลำธาร สูงจากพื้นน้ำประมาณพอตกไปแข้งขาหักได้ เรามาทันเสือหนุ่มอุ้มเทอร์โบล่าตรงนี้เอง ต้องข้ามทีละคน อาศัยลวดสลิงที่ผูกโยงไปอีกฝั่งหนึ่งประคองตัว สนุกสนานครับ รุ่นใหญ่อย่างเราทั้งเกร็ง ทั้งส่ายเหมือนเอลวิส นี่ถ้าสะบัดด้วยรับรองตกน้ำแน่

      ราว 15.00 น. ก็พ้นแนวป่าทึบ แสงสว่างจ้าทักทายจากชายขอบที่ปลายทาง เหมือนให้รับรู้ว่าถึงแล้วนะ เบื้องหน้าวิวเปิดโล่ง ต้นหว้ายืนเรียงเป็นแนวยาวบนสนามหญ้าเรียบกว้างใหญ่ ธงชาติไทยสะบัดอย่างภาคภูมิ บ้านพักเจ้าหน้าที่ 2 ชั้นเด่นเป็นสง่า …

เหล่าเด็กไปกางเต้นท์ด้านหลังใกล้ลำธาร เราตามไปสมทบอย่างสะบักสะบอม หนนี้แบกกล้องพร้อมขาตั้งมาด้วย แต่ยังหนักน้อยกว่าน้องอึ่งที่เฉพาะขาตั้งก็ต้องถอนหายใจเสียแล้ว อากาศเย็นสบาย และเงียบจนได้ยินเสียงกระซิบกันเบาๆ อย่างเกรงใจและขัดเคืองจากเหล่าเด็กวัยใสไม่ไกลออกไป

มันต้องปักสมอบกก่อนโว้ยแล้วค่อยขึ้นเต้นท์ ตามด้วยเสียงขู่กลับ มันต้องเอาเต้นท์ตั้งขึ้นก่อนแล้วถึงจะกะระยะสมอได้ว้อย คำแนะนำก็คือ พึงทดลองกางก่อนมานะครับ จะประหยัดเวลาไปราว 1 ชั่วโมงหรือกว่านั้น น้องอึ่งผูกเปล นายแม้นกางเต้นท์เสร็จก็พักนั่ง ดูหนุ่มๆ มะรุมมะตุ้มกันต่อ สาวๆ ไปอาบน้ำแล้วที่ลำธารด้านหลัง ใสแจ๋วจนเห็นตัวปลา น้ำนิ่ง ไหลแต่ไม่ลึก จนท.บอกว่า ลำธารนี้คือต้นน้ำที่ไหลไปยังผากล้วยไม้ เราเป็นผู้ใช้น้ำตรงนี้เป็นคนแรกเชียวนา

     บ่ายแก่หลังหายเหนื่อย เราออกเดินสำรวจบริเวณโดยรอบ เด็กๆ ไม่ไปยังสนุกและตื่นเต้นกับบ้านชั่วคราวที่เอนไปเอนมาและเตาเทอร์โบล่า … คลองอีเฒ่าเป็นที่ราบกว้างกลางแอ่งเขาครับ มีแนวหญ้าเตี้ยๆ แผ่สุดสายตาเป็นแนวขอบ ถัดออกไปเป็นทิวเขาโอบล้อม เราเดินลุยแนวหญ้าไปยังแอ่งน้ำใกล้ๆ ที่ยังมีน้ำเหลือบ้างเพื่อดูสัตว์ มิผิดหวังครับ กวาง 5 –6 ตัว สะบัดหูต้อนรับ ยืดคอมองผู้มาใหม่อย่างทักทายในฝั่งตรงกันข้าม นายแม้นโบกมือตอบให้ แม่คุณมองเราอย่างงง ๆ แล้วก็โบกมือตาม โรคไม่สมประกอบนี่ติดต่อได้เร็วและง่ายมากนะครับ … 

ลมเย็นพัดกรูผ่านร่างกาย ผ่านความรู้สึกดีๆ ยามแดดอ่อนสีรวมมิตร ฉาบผืนฟ้ากว้างโล่ง 360 องศา เราเดินขึ้นเนินเตี้ยๆ ถัดไปแล้วมองกลับลงมายังหน่วย ชื่นชมกับความสงบเงียบและภาพทิวทัศน์ธรรมชาติรอบตัว นี่สิคุณค่าอันบริสุทธิ์ที่เราอดทนแบบเป้เดินกันเข้ามา

     ใกล้ค่ำ อร่อยหลายด้วยเทอร์โบล่าที่ยืมเด็กมาใช้เหมือนกัน อาหารง่ายๆ กลางป่าอร่อยบอกไม่ถูกครับ อุณหภูมิที่เริ่มลดลง ทำให้เรารีบอาบน้ำตามน้องๆ แม่คุณบอกว่าถ้าได้กางเกงขาสั้นเสียหน่อยก็จะดี อาบสะดวก … เอาสบู่มานี่ ให้ฉันใช้ก่อน หนาว ไปเตรียมผ้าเช็ดตัวให้ด้วย เร็วๆ ซิ … บุญของแม้น..จนท.น่ารักมาก เอาไม้มากองสุมไว้ที่ลานแค้มป์ไฟตั้งแต่เย็น ราวๆ 19.00 น. ท่อนไม้ก็ลุกโชน เชิญชวนผู้มาเยือนให้นั่งรายล้อมอิงไออุ่นและฟังเรื่องเล่าจากราวป่า โดย จนท.และเฉพาะอย่างยิ่งลุงเชิด … พรานเก่าและตำนานมีชีวิตของเขาใหญ่ … ลุงเชิดมีเรื่องเล่าเกี่ยวกับเสือแยะครับ โดยเฉพาะความขี้สงสัยและขี้โอ่ของเสือ ความตกใจของจนท. กับสำนึกในภารกิจ สนุกสนานและตลกบนความหวาดเสียว … ตามความที่ได้บ้างก็คือว่า เสือเคยเดินผ่านหน้าบ้านพัก และขึ้นบันใดไปแล้ว 3-4 ขั้น แต่พรานเก่าของเรารู้สึกตัวเสียก่อน แกเลยตะเพิดไปได้ ในขณะที่ จนท. อีกคนครึ่งหลับครึ่งตื่น … อ๋อ เสือเหรอ ไม่เป็นไรหรอกลุง หาว นอนต่อนะ … ยังไม่นับเรื่องเสือกับรถเครื่อง ฮากลิ้ง ถ้าอยากรู้ต้องมาครับ … เปลวไฟจากกองฟืนปะทุสะเก็ดอย่างมีชีวิตชีวา ประดับสวยด้วยดาวนับล้านดวงของคืนเดือนมืด ไม่ได้นั่งแบบนี้นานแล้ว ชาอุ่นๆ จากแก้วแสตนเลสอยู่ในมือ พอมันเย็นก็ซุกไปข้างกองไฟ แป๊ปเดียวอร่อยได้อีก คืนนี้อุ่นในเต้นท์ด้วยเสื้อกันลมที่ติดมาอย่างเผื่อๆ พร้อมถุงเท้าหนา หลับสบาย … เหล่าเด็กคงสนุก โตกันแล้ว … น้ำค้างแรงเป็นปกติของเขาใหญ่ หนุ่มอึ่งนอนเปล อุ่นอกแต่เย็นหลัง มาคนเดียวก็ยังงี้แหละครับ นอนแกว่งไป แกว่งมา … กลัวเสือมันจะมาดมๆ เหมือนกัน

อรุณรุ่ง ถ้าเป็นสนามบินเราจะเรียกว่าอากาศปิดมองไม่เห็นรันเวย์ สายหมอกปกคลุมไปทั่วบริเวณ มองไปไหนก็ขาวโพลน อากาศเย็นจนไอออกปากเวลาพูด ประมาณ 200 กม. จากกทม. บวกหนึ่งอึดใจเดิน เราก็เหมือนอยู่ในบรรยากาศยามเช้าของดินแดนทางเหนือ หนุ่มอึ่งพร้อมกล้องและขาตั้ง ไม่พูดไม่จา นายแม้นเข้าใจ ช่างภาพมือบ๊วยในหมู่มือบ๊วยย่อมเข้าใจระดับมือวาง เราปิ้งก้นกับกองฟืนที่จุดขึ้นมาอีกครั้งเพื่อให้ไออุ่น ก่อนจะมาปิ้งหน้าและมือสลับกันไป เสียงเสือ 4 ตัวครางประสานพอได้ยิน มิน่า เมื่อคืนถึงไม่มีตัวอะไรเข้ามาแผ้วพาน

พระอาทิตย์ฉายแสงนานแล้ว สายหมอกอ้อยอิ่งไม่ยอมจาก เช้านี้ จนท.จะพาไปดูโป่งกระทิง ระยะทางราวๆ 1 กม. จากหน่วย เราผ่านทุ่งหญ้ากว้าง ขึ้นเนินลูกเตี้ยๆ เมื่อวาน ก่อนมุ่งเข้าป่าทึบ เส้นทางที่ใช้เป็นด่านสัตว์ ป่าชุ่มชื้นมาก ดินนุ่มจนเท้าจม จนท.ให้คำอธิบาย ให้ความรู้แก่หนุ่มสาวสยามแสควร์ และอาวุโสแบบปอนๆ อย่างออกรสชาด

เราก็ซักอย่างออกรสชาดเช่นกัน อาทิ ช้างภาคไหนตัวใหญ่กว่ากัน จนท.งงๆ ก่อนจะยอมรับความจริงว่า ภาคใต้ เพราะช้างนั้น ทางเหนือออกเสียงว่าซ้าง ภาคกลางเรียกช้าง ภาคใต้เรียกฉางงงง (ให้ทำเสียงต่ำ ลากยาว)

 ใกล้ๆ โป่งมีห้าง(ดูสัตว์) ที่ทำไว้อย่างประณีต บนยอดต้นไม้สูง ด้วยแผงไม้เก่าที่กำลังปรับปรุง พื้นที่พอสำหรับ 3 คนเท่านั้น เปิดวันละรอบ 18.00 – 08.00 น. ของวันรุ่งขึ้น ขึ้นแล้วห้ามลง จะอึ ฉี่ต้องเตรียมไปให้พร้อม แล้วต้องผูกติดกันแบบแหนมไม่ให้ตก สนใจติดต่อได้ครับ จนท.รับรองว่าได้เห็นแน่นอน เราเชื่อเพราะยืนยันด้วยรอยเท้ามากมาย เสียดายไม่ได้ถ่ายรูปรอยเท้าช้างที่ดังแล้วแยกวง … ช้างโทน … ที่สองเท้าของแม่คุณลงไปยืนได้สบายๆ มาให้ดู

เราเย็นฉ่ำในลำธารด้านหลังกันอีก และอิ่มอร่อยแบบง่ายๆ สำหรับมื้อเที่ยง ตุนพลังเอาไว้ อะไรที่ดีๆ มักจะผ่านไปเร็วเสมอโดยเฉพาะการเข้าป่าพักผ่อนแบบนี้ ไม่เป็นไร มาอีก หลังการเก็บสัมภาระ รวบรวมขยะ ประทับภาพความสวยงามของท้องทุ่ง และทิวเขาแล้ว เราก็กลับ หนนี้เทอร์โบล่าได้รับการบรรจุในที่ที่เหมาะสมขึ้นแทนการอุ้ม ฮานามิหมดแล้วโดนัทไม่ได้กินเพราะถุงกระดาษขาดกลางทางตั้งแต่ขามาเนื่องจากความชื้นของน้ำตาล

      เด็กๆ ถามว่าถ้าจะมาอีกทำอย่างไร ในที่สุดก็ติดใจละซิ … สิ่งที่นายแม้นรู้สึกดีเล็กๆ อย่างหนึ่งแม้จะไม่ใช่มืออาชีพก็คือ เวลาพาหนุ่มสาวชาวกรุงมาเดินป่ากันแล้ว พวกเขาเหล่านี้เกิดความรู้สึกรัก อยากมาเที่ยว มาท่องธรรมชาติและมาสัมผัสกับความสวยงามที่มีคุณค่าเหล่านี้อีก ไม่นับวิธีท่องเที่ยวแบบ ไม่ทิ้งอะไรไว้ ไม่เก็บอะไรไป ยกเว้นแต่ความประทับใจและภาพถ่าย … อย่างที่เขาว่ากัน

     เช่นเคย กลุ่มเขาไปก่อน พวกเราปิดท้าย จนท.คงเห็นใจนะหนนี้ มาเดินเป็นเพื่อน เราข้ามสะพานท่อนไม้อย่างสนุกสนานอีกครั้ง ระหว่างทางสมุนไพรหลายตัวเข้ามาอยู่ในสมองส่วนของการเรียนรู้ ที่แน่ๆ คือ กระเพราต้นและสุรามีฤทธิ์ รสชาดเป็นอย่างไรหนุ่มอึ่งอาสาจะไปต้มแล้วมาแจ้งสรรพคุณให้ทราบ ได้รู้จักกับไม้หอมหรือกฤษณา ที่แพงนักหนาสำหรับเอาไปทำหัวน้ำหอม และต้นงิ้วป่า … หนามทู่ น่ารักไม่น่ากลัว … เราขอบคุณและร่ำลา จนท. เมื่อโผล่พ้นราวป่าก่อนถึงหอดูสัตว์หนองผักชี เพราะทางสะดวกจากนี้ไป ป่านนี้เทอร์โบล่าคงถึงปากทางปราจีนแล้วกระมัง … เราถามแม่คุณว่ามาเดินแบบนี้อีกเอาไหม … มา แต่แม้นแบกเหมือนเดิมนะ …