เที่ยวอนุรักษ์

จับกล้องส่องนก ในผืนป่าแก่งกระจาน

จับกล้องส่องนก ในผืนป่าแก่งกระจาน โดย ผู้จัดการออนไลน์ 8 พฤศจิกายน 2547 เมื่อเอ่ยถึงสถานที่ที่นักดูนกชอบเดินทางไปซุ่มดูพฤติกรรม ของบรรดานกน้อยนกใหญ่ไม่ว่าจะตามฤดูกาลหรือไม่ตามฤดูกาลก็ตาม นอกเหนือจากสถานที่อย่างฮาลาบารา ดอยอินทนนท์ อุ้มผาง และผืนป่าต่างๆ ของอุทยานแห่งชาติที่มีอยู่ของประเทศไทย เชื่อแน่ว่า “อุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน” ย่อมเป็นอีกสถานที่หนึ่งซึ่งนักดูนกทั้งมือสมัครเล่นไปจนถึงชั้นเกจิไม่เคยพลาด เพราะนอกจากจะเป็นอุทยานแห่งชาติที่มีขนาดใหญ่มากที่สุดในประเทศด้วยพื้นที่ 1.8 ล้านไร่เศษแล้ว ที่นี่ยังมีรายงานการค้นพบที่ยืนยันแล้วถึง 430 ชนิด ไม่นับอีก 20ชนิดที่ยังคงอยู่ในระหว่างตรวจสอบข้อมูลเพื่อความแน่ใจ เรียกว่าคัมภีร์คู่มือนักดูนก “A Guide to the Birds of Thailand”ของนายแพทย์บุญส่ง เลขะกุล ซึ่งรวมรวมชนิดของนกที่พบในประเทศไทยเอาไว้ 900 กว่าชนิด เมื่อถือมาแก่งกระจาน จะพบตัวจริงเสียงจริงไปแล้วเกือบครึ่งเล่ม! บริเวณหรือจุดเป้าหมายที่สามารถติดตามดูพฤติกรรมของเหล่าสกุณาและสกุณีทั้งหลายในอช. แก่งกระจานนั้นจะอยู่เรียงรายไปตามถนนสาย วังวน-น้ำตกทอทิพย์ ที่ตัดเข้าไปในตัวอุทยาน ซึ่งฤดูกาลที่เหมาะสมกับการเข้ามาจับตาดูนั้นจะเริ่มตั้งแต่เดือนพฤศจิกายนถึงมิถุนายน ด้วยเหตุผลที่อากาศแจ่มใสค่อนข้างสม่ำเสมอ แต่ถ้าใครจะมาหน้าฝนก็ไม่มีปัญหาแต่อย่างใด เพราะด้วยอากาศแบบเมืองร้อนของบ้านเราหลังฝนตกท้องฟ้าจะแจ่มใส พอที่ให้นักดูทั้งหลายมีโอกาสพบนกนานาชนิดซึ่งออกมาหลังฝนตก (แต่ไม่เป็นที่นิยมเท่าไร) อย่างช่วงหน้าหนาวนี้ สามารถพบนกซึ่งอพยพมาจากทางเหนืออย่าง นกเด้าลมหลังเทา (Grey Wagtail) ซึ่งหนีหนาวมาเป็นกลุ่มแรกๆ ในบรรดานกอพยพ นอกจากนั้นยังมีนกที่มาไกลจากไซบีเรียจำพวกนกจับแมลงอย่าง นกกระเบื้องคอขาว (White – Throated Rock -Thrush ) ซึ่งชอบอยู่โดดเดี่ยวแบบข้ามาคนเดียว หรือประเภทมาเป็นฝูง 10-15 ตัว อย่าง เหยี่ยวกิ้งก่าสีดำ (Black Baza) เป็นนกที่มีหงอนเป็นมงกุฎ 2 เส้นอยู่บนศีรษะ ยังมีบางพวกที่ใช้แก่งกระจานเป็นเพียงทางผ่าน ไม่ได้มาอ้อยอิ่งหนีหนาวในไทย คืออพยพมาจากเหนือแล้วก็บินผ่านลงใต้เลย เช่นนกจับแมลงตะโพกเหลือง (Yellow-rumped Flycatcher) สีสันบริเวณตะโพก และหน้าอก จะเหลืองสดจนสะดุดตา นอกจากนกที่กล่าวมาข้างต้นแล้ว ที่อุทยานแห่งชาติแก่งกระจานยังสามารถพบ “นกเงือก” (Hornbill)โดยเฉพาะ นกแก๊ก (Oriental pied Hornbill) หนึ่งในสมาชิกตระกูลนกเงือกที่เล็กที่สุดซึ่งพบเห็นอยู่เป็นประจำ หรือญาติของมันอย่าง นกกาฮัง (Great Hornbill) มีชื่อเรียกที่หลากหลาย ไม่ว่าจะเป็น นกกก นกกะวะ นกอีฮาก นกเงือกใหญ่ ฯ ในบางครั้งการเฝ้ามองนกชนิดต่าง ๆ อาจทำให้เราเห็นถึงพฤติกรรมที่อบอุ่นอย่างที่ “นกหัวขวานเขียวป่าไผ่”ตัวนี้กำลังป้อนอาหารให้กับลูกของมัน “นกเขียวคราม” สีสันสะดุดตาตั้งแต่แรกเห็น พื้นที่ป่าแก่งกระจานอุดมสมบูรณ์เพียงใด สามารถวัดได้จากนกเงือกเหล่านี้ได้ เพราะในเมืองไทยมีนกเงือกอยู่ทั้งหมด 12 ชนิด แต่ในแก่งกระจานที่เดียวนั้นพบถึง 6 ชนิด ซึ่งคงยืนยันถึงความสมบูรณ์ของผืนป่าได้ดี ถ้าลองไล่ตามหลักกิโลเมตรแล้วจะได้จุดดูนกคร่าวๆ คือ เขาสามยอด (กม.1) บริเวณนี้จะเป็นด่านตรวจของอุทยานฯ ซึ่งจะตรวจเอกสารและมีการห้ามนำรถมอเตอร์ไซค์เข้าเด็ดขาด นกที่พบในแถบนี้ก็เช่น เหยี่ยวนกเขาหงอน (Crested Goshawk) นกพญาไฟใหญ่ (Scarlet Minivet) ฯลฯ ก่อนจะไปถึง เขาปะการัง (กม.12-13) ตรงจุดนี้ก็มีนกให้ดูเช่นกันอย่าง นกเขาเปล้าธรรมดา (Thick-billed Pigeon) นกขุนแผนอกสีส้ม (Orange-breasted Trogon) หรือนกที่พบบริเวณทางแยกไปยังเขาปะการัง-ลานหนุมาน อย่าง นกหัวขวานสามนิ้วหลังทอง (Common Golden-backed Woodpecker) นกแต้วแล้วหูยาว (Eared Pitta) ฯลฯ ทีนี้ก็มาถึงจุดดูนกที่น่าสนใจและไม่ควรพลาดอย่างยิ่งในอช.แก่งกระจานคือ กม.15-18 (บ้านกร่างแค้มป์) ตรงนี้อาจจะได้ยินเสียง กก กก กก หรือ กาฮัง กาฮัง กาฮัง ดังก้องผืนป่า ซึ่งเป็นเสียงร้องของนกกาฮัง บ่อยขึ้นและแถบนี้ยังมีนกหัวขวานอยู่มากช่วงริมลำธาร เรียกว่าพากันออกมาพาเหรดให้เห็นกันได้จะๆ เจ้าหน้าที่อุทยานฯ เล่าว่าตรงจุดนี้เป็นจุดที่ดีที่สุดในการดูนก สามารถพบนกในวงศ์แซงแซว อย่าง แซงแซวหางบ่วงใหญ่ (Greater Racket Tailed Drongo) โดยสามารถแยกชนิดได้ตรงหาง ยิ่งในที่กม. 15-18 ซึ่งนักดูนกให้ความนิยมกันมาก เนื่องจากมีนกหลายชนิดให้แอบและซุ่มดูกันอย่างจุใจ ไม่ว่าจะเป็น นกในวงศ์พญาปากกว้าง (Broadbills ) นกจับแมลงชนิดต่าง ๆ รวมไปถึงนกปรอดหัวจุด(Black – crested Bulbul) ฯลฯ บางคณะที่มาดูนกถึงกับใช้เวลาเกือบครึ่งวันสำหรับการเดินไปกลับหกกิโลเมตรในหลักกิโลนี้ ช่วงหลักก.ม.ที่ 27-33 นี้เอง ที่อาจจะมีสิทธิ์เจอกับพระเอกของแก่งกระจานคือ นกกะลิงเขียดหางหนาม (Ratchet –tailed Treepie) ซึ่งมันชอบอยู่เป็นกลุ่ม 3-5 ตัวแฝงอยู่ในกลุ่มนกชนิดอื่นๆ อีกที ลักษณะจะเป็นนกขนาดกลางมีขนสีดำทั้งตัวคล้ายอีกา แต่มีจุดเด่นอยู่ที่หางซึ่งยาวและมีรูปร่างเป็นแฉก เหมือนกับขั้นบันไดบนขอบหางทั้งสองด้าน มีตาสีน้ำตาล ปากและเท้าสีดำ มีการค้นพบพระเอกตัวนี้ที่แก่งกระจานเมื่อพ.ศ. 2533 ซึ่งยังไม่พบในพื้นที่อื่น ทำให้บริเวณนี้มักจะคับคั่งด้วยนักดูนกที่มาเยี่ยมเจ้านกตัวนี้เสมอ นอกจากนี้ยังมีการค้นพบนกที่มีเช่นเดียวกับทางภาคเหนืออาทิ นกตั้งล้อ นกโพระดกคางเหลือง ฯลฯ ซึ่งหากกล่าวถึงทั้งหมดคงมีพื้นที่ไม่เพียงพอ สำหรับนักดูนกมือใหม่นั้น แก่งกระจานจึงเหมาะอย่างยิ่งในการเริ่มต้น เพราะมีนกหลายชนิด ให้ดูและศึกษาตั้งแต่ง่ายไปจนถึงพบเห็นยาก โดยอุปกรณ์ที่น่าจะนำไปก็คือกล้องส่องทางไกลทั้งชนิดสองตา (Binoculars) และ แบบตาเดียวกำลังขยายสูง (Spotting Scope) และน่าจะเป็นกล้องที่มีกำลังขยาย 8เท่าขึ้นไป โดยใช้ประกอบกับคู่มือดูนกอย่าง A Guide to The Birds of Thailands ของนายแพทย์บุญส่ง เลขะกุล และฟิลลิป ดี ราวดน์ ซึ่งให้ข้อมูลชื่อและวงศ์ของนก ลักษณะต่างๆ อย่างละเอียด หรือ Bird Guide of Thailand โดยนายแพทย์บุญส่งคนเดิม กับดร.เอ็ดเวิร์ด โครนิน และ A Field Guide to The Bird of South East Asia ของมิสเตอร์เบ็น คิง พระเอกของแก่งกระจานอย่าง “ นกกะลิงเขียดหางหนาม” ซึ่งในประเทศไทยพบได้เฉพาะที่ อช.แก่งกระจานเพียงแห่งเดียว นกประจำถิ่นอย่าง “นกจับแมลงอกสีฟ้า” ใครเห็นก็ต้องหลงในสีสันของเขา สิ่งสุดท้ายที่จำเป็นสำหรับการดูนกก็คือสมุดบันทึกเพื่อเก็บรายละเอียดต่างๆ ของนกที่พบเพราะคงไม่สามารถพบนกแล้วเปิดคู่มือดูนกได้ทันซึ่งบางที ข้อมูลนั้นอาจจะมีค่ายิ่งเมื่อพบนกชนิดที่ไม่มีใครเคยพบมาก่อนหรือ นกที่หายาก อช. แก่งกระจานนอกจากมีน้ำตกอ่างเก็บน้ำสัตว์ป่ามากมาย และมีพื้นที่ใหญ่ที่สุดเมื่อเทียบ กับอช.ด้วยกันแล้วยังเป็นจุดที่มีนกชุกชุมมากที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศไทยด้วย บางทีหากใครอยากเริ่มต้นดูนกวันนี้ลองเริ่มจากสวนรอบบ้านดูก็น่าสนใจ . เพราะบางครั้งนกตัวเดียวกันที่เห็นบนรั้วบ้าน เมื่อมันไปอยู่ในป่าแล้ว อาจดูสวยขึ้นเป็นกอง ข้อมูลจาก

รวมเรื่องฮอต : คลิปเด็ด ภาพเด็ด ซุบซิบดารา กระทู้ฮอต ข่าวเด่น วาไรตี้ เกมส์-ไอที ข่าวกีฬา คลิกที่นี่

หน้านี้ถูกเปิดอ่านแล้ว  ครั้ง