เที่ยวอนุรักษ์

คืนน้ำใจ...ให้ทะเล

ชมวีดีทัศน์แนะนำศูนย์ศึกษาการพัฒนาอ่าวคุ้งกระเบน อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตอบคำถามและหาRCในอควาเรียมหรือสถานแสดงพันธุ์สัตว์น้ำเฉลิมพระเกียรติ เด็กๆช่วยกันแกะปูปลาหอยฯลฯออกจากอวนจับปูม้า ก่อนนำมันกลับคืนสู่ทะเล น้องๆเดินไปตามสะพานปลาเพื่อนำกระซ้าไปปล่อย คุณลุงทาสีสะท้อนแสงและสีกันเพรียงลงบนทุ่นกันแนวประการังเป็นตัวอย่างให้ดู ก่อนที่จะให้น้องๆช่วยกันทาต่อ รอยยิ้มของน้องๆขณะช่วยกันปล่อยทุ่นกันแนวปะการังลงทะเล น้องๆชมแนวปะการังจากเรือท้องกระจก ขณะที่น้องๆที่โตขึ้นมาหน่อยบางคนได้ใส่หน้ากากก้มดูปะการัง ที่นี่น้องๆทุกคนมีโอกาสได้ช่วยกันขัดหลังเต่า เพื่อไม่ให้เชื้อรากัดกระดองเต่า อันเป็นเหตุทำให้เต่าตายได้ คืนน้ำใจ...ให้ทะเล 25 พฤศจิกายน 2546 เมย์หยิบคู่มือท่องเที่ยว จ.จันทบุรี แล้วเปิดไปหัวข้ออ่าวคุ้งกระเบนทันทีหลังจากได้รับจดหมายเชิญให้เข้าร่วมเก็บภาพเด็กๆระหว่างการเข้าร่วมกิจกรรม "คืนน้ำใจ ให้ทะเล" อันเป็นหนึ่งกิจกรรมในโครงการ"บรีส เปิดโลกการเรียนรู้"  เมื่อจับใจความได้ว่าที่อ่าวคุ้งกระเบนมีสถานที่สำคัญคือศูนย์ศึกษาการพัฒนาอ่าวคุ้งกระเบน อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ก็คิดเหมาเอาเองว่านี่คงเป็นอีกหนึ่งโครงการเยาวชนที่มีแต่เรื่องน่าเบื่อแหงๆ เดินสำรวจป่าชายเลน  บ่ายๆของวันแดดร้อน น้องๆเดินนำลิ่วไปยังหัวแถวคอยฟังพี่ๆวิทยากรอธิบายถึงระบบนิเวศของทะเล และให้ความรู้เกี่ยวกับพันธุ์ไม้ในป่าชายเลน ทั้งโกงกางซึ่งมีกว่า80%ของพื้นที่ป่าชายเลนทั้งหมด ต้นแสมขาว แสมดำ ชมป่าปลูกอันเป็นจุดฟื้นฟูสภาพป่าชายเลน และการเลี้ยงกุ้งกุลาดำระบบปิดที่ไม่ก่อมลภาวะ น้องๆเดินสำรวจป่าชายเลน ไปตามสะพานไม้ที่ศูนย์ฯสร้างขึ้นเพื่อเป็นเส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติป่าชายเลน เป็นระยะทางราว1ก.ม.ครึ่ง โดยไม่มีวี่แววว่าจะเหน็ดเหนื่อย ขณะที่พี่ๆสื่อมวลชนที่แม้ใจจะสู้ แต่แข้งขามันกลับอุทธรณ์ จนเมย์เริ่มสงสัยว่ามือดีที่ไหนใส่ถ่าน-ชาร์ตแบตให้น้องๆ พวกเขาจึงได้มีกำลังดีได้อย่างนี้ คืนชีวิต ให้ทะเล  ตามปกติชาวประมงจะนำอวนไปดักจับปูม้าในทะเล วางอวนดักไว้ 5วันบ้าง 7วันบ้าง พอนำอวนขึ้นมาบนฝั่งก็พบว่าในอวนนั้นไม่ได้มีเฉพาะแค่ปูม้าที่ต้องการเท่านั้น แต่อะไรต่อมิอะไรในท้องทะเล มันก็ติดมาด้วย ไม่ว่าจะเป็นแมงดาทะเล หอยเม่น หอยกระต่าย หอยตักน้ำอ้อย ฟองน้ำ ปลา ปูชนิดอื่นๆ หรือแม้แต่เศษขยะ เหล่านี้เค้าเรียกว่า กระซ้า ชาวประมงจะรีบแกะมันออกจากอวนแล้วเอากลับคืนสู่ทะเล เพราะหากทิ้งไว้นาน สัตว์น้ำเหล่านั้นอาจตายจากการขาดน้ำได้ ระบบห่วงโซ่อาหารอาจถูกตัดตอนลงไปอย่างไร้ประโยชน์...นี่คือบทเรียนแรกๆที่น้องๆได้เข้ามาสัมผัสเพื่อรับรู้ถึงความสัมพันธ์ระหว่างผู้คนที่นี่กับท้องทะเล คืนความสมบูรณ์ ให้ทะเล  ไม่เฉพาะแต่ผู้คนที่ใช้ชีวิตใกล้ชิดกับท้องทะเลเท่านั้นที่อาจทำร้ายทะเลได้ แต่การออกไปดำน้ำเพื่อให้ได้ดื่มด่ำกับความสวยงามของชมปะการังของเหล่านักท่องเที่ยวอย่างเราๆในแต่ละครั้ง ก็อาจเป็นการทำลายสิ่งมีชีวิตในท้องทะเล โดยเฉพาะปะการังได้เช่นกัน เพราะเมื่อนั่งเรือไปกลางทะเลบริเวณที่มีปะการังเมื่อไหร่ เรือท่องเที่ยวก็จะทิ้งสมอเรือลงตรงนั้น น้ำหนักของสมอเรือที่มากจะเป็นตัวทำลายปะการังที่อยู่ใต้น้ำ ชาวบ้านและสมาคมอนุรักษ์เจ้าหลาวจึงได้ร่วมมือกันสร้างทุ่นกันแนวปะการัง ทุ่นที่ว่านี้ชาวบ้านช่วยกันออกแบบให้มีลักษณะคล้ายลูกมะพร้าว แต่มีขนาดใหญ่กว่ามาก ทำด้วยโครงเหล็ก ซีเมนต์ ใยสังเคราะห์ หุ้มด้วยไฟเบอร์   ทุ่นนี้จะนำไปลอยบนผิวน้ำโดยมีเชือกยึดไว้กับหลักซึ่งอยู่ใต้น้ำบริเวณที่มีปะการัง เรือท่องเที่ยวที่จะมาดำดูปะการัง จะมาจอดเรือโดยผูกเรือไว้กับทุ่นที่ลอยอยู่นี้ แทนการทิ้งสมอเรือลงในน้ำ คืนชีวิตเต่า ให้ท้องทะเล  ออกจากจันทบุรี น้องๆนั่งเรือไปกันที่เกาะมันใน จ.ระยอง อันเป็นที่ตั้งของสถานีอนุรักษพันธุ์เต่าทะเล ที่นี่ได้เปิดให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวสำหรับนักศึกษา ประชาชนทั่วไป ในการมาศึกษาเกี่ยวกับชีวิตความเป็นอยู่และการอนุรักษ์พันธุ์เต่าทะเล เรื่องของท้องทะเล ใครที่ไม่ได้มาสัมผัสกับมันอย่างใกล้ชิดคงไม่มีทางรู้ เช่นเดียวกัน เมย์เองก็ไม่เคยรู้มาก่อนว่าการขัดหลังเต่ามันสำคัญอย่างไร (ได้ยินชื่อครั้งแรกออกจะตลกด้วยซ้ำไป คิดว่าขัดแล้วน่าจะเห็นเลข2ตัว 3ตัวกะเค้าบ้าง) ที่นี่เราได้รู้ว่า ความชื้นของกระดองเต่าเป็นปัจจัยที่เอื้อให้เกิดเชื้อราขึ้นได้โดยง่าย เชื้อรานี้เองจะทำลายความแข็งแรงของกระดองเต่า หากมีเชื้อรามากขึ้นกระดองอาจทะลุจนทำให้เต่าตายได้ การขัดกระดองเต่าจึงเป็นการช่วยลดเชื้อราลงได้ แต่ทั้งนี้ก็ต้องขัดอย่างเบามือและใช้แปรงที่เหมาะสม หลังจากนั้น พวกเราได้ร่วมกันปล่อยเต่าตนุอายุ 4 ปี เพื่อให้มันได้เดินทางกลับสู่ถิ่นกำเนิดของมัน  เต่าชนิดนี้รู้ถึงถิ่นกำเนิดของตัวเองโดยไม่จำเป็นต้องมีใครบอก  มันจะค่อยๆเดินทางไปยังถิ่นของมัน ที่ซึ่งมีพรรคพวกของมันอาศัยอยู่ อาจจะเป็นที่ใดที่หนึ่งของทะเลแถบออสเตรเลียหรือนิวซีแลนด์ก็เป็นได้ ตลอด3วัน2คืนที่ผ่านมา ความตั้งใจจริงของผู้จัดที่จะให้น้องๆทั้ง50คนนี้ได้เรียนรู้นอกห้องเรียนดูเหมือนว่าจะสัมฤทธิ์ผล  รอยยิ้มของน้องๆที่เมย์ได้พบเห็น  ความรู้ที่ได้รับมาจากพี่ๆและลุงๆผู้เป็นวิทยากร ความสวยงามของธรรมชาติที่ได้มาสัมผัส และความเป็นจริงของผู้คนและสิ่งมีชีวิตในท้องทะเลที่ได้รับรู้  เหล่านี้ได้ลบความคาดคิดที่มีในตอนแรกว่าโครงการคงเป็นการเรียนรู้ที่น่าเบื่อไปจนหมดสิ้น  เชื่อว่าผู้ร่วมเดินทางทุกคนทั้งน้องๆ ผู้จัด และสื่อฯจะมีความทรงจำและสำนึกดีๆต่อทุกชีวิตในท้องทะเล... น้องเมย์ Nongmay@th.mweb.com ขอขอบคุณ บริษัท ยูนิลีเวอร์ ไทย เทรดดิ้ง จำกัด สอบถามรายละเอียดโครงการฯ  โทร. 0-2274-0700-1 สถานแสดงพันธุ์สัตว์น้ำเฉลิมพระเกียรติ6รอบพระชนมพรรษา ที่ตั้ง บริเวณชายหาดแหลมเสด็จ ศูนย์ศึกษาการพัฒนาอ่าวคุ้งกระเบน อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ที่ตั้ง ต.คลองใหม่ อ.ท่าใหม่ จ.จันทบุรี  22120 โทร.039-369216-8 โทรสาร 039-369219 ศูนย์ศึกษาธรรมชาติป่าชายเลนอ่าวคุ้งกระเบน ตรงข้ามชายหาดแหลมเสด็จ มีสะพานทางเดินยาว1,600 เมตร ลดเลี้ยวเข้าไปในป่าชายเลนมีศาลาเป็นระยะๆที่คอยเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับระบบนิเวศวิทยาป่าชายเลนในรูปแบบพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติที่มีชีวิต สถานีอนุรักษ์พันธุ์เต่าทะเล ตั้งอยู่ที่เกาะมันในซึ่งเป็นเกาะเล็กๆห่างจากชายฝั่งบริเวณอ่าวมะขามป้อม 6 ก.ม. ต.กร่ำ อ.แกลง จ.ระยอง แม้แดดจะร้อน ลมจะแรง แต่น้องๆก็ไม่มีท่าทีว่าจะเหน็ดเหนื่อย น้องๆเดินศึกษาป่าชายเลนอย่างสนใจ โดยมีพี่ๆวิทยากรคอยอธิบายให้ความรู้อยู่หัวขบวน หอย ปู ฟองน้ำ ที่เด็กๆแกะได้จากอวนจับปูม้า คืนชีวิต ให้ทะเล น้องๆนำหอย ปลา ปู ฟองน้ำที่แกะได้จากอวน มาปล่อย เรือท่องเที่ยวพยายามเข้าไปผูกเรือที่ทุ่นซึ่งน้องๆนำมาปล่อย แทนการทิ้งสมอเรือ มุมหนึ่งของเกาะมันใน จ.ระยอง เกาะที่ตั้งสถานีอนุรักษ์พันธุ์เต่าทะเล ปล่อยเต่าตนุอายุ4ปี สู่ท้องทะเล หลังจาก จนท.ติดรหัสที่ติดตามได้โดยเครื่องส่งสัญญาณดาวเทียม

หน้านี้ถูกเปิดอ่านแล้ว  ครั้ง