เก็บตกแห่ผีตลกในเทศกาลออกพรรษา

เก็บตกแห่ผีตลกในเทศกาลออกพรรษา

เก็บตกแห่ผีตลกในเทศกาลออกพรรษา

ในขณะที่กระแสแห่งความศิวิไลซ์ถาโถมเข้าใส่ทุกมุมเมืองจนใครหลายคนหลงลืม "ราก" สังคมของตนไป แต่ชาวบ้านท่าปลาใน จ.อุตรดิตถ์ กลับยังคงสืบสานประเพณี "แห่ผีตลก" ที่บรรพบุรุษเคยปฏิบัติกันมา

การแห่ผีตลกเป็นประเพณีที่ชาว อ. ท่าปลาจัดต่อเนื่องมายาวนานนับร้อยปี โดยจัดขึ้นในวันก่อนวันออกพรรษา ตามความเชื่อที่ว่าบรรดาญาติพี่น้องที่เสียชีวิตไปแล้วหรือพวกภูตผีจะออกมารับส่วนบุญกันในวันนี้ โดยใช้ผีตลกเป็นสัญลักษณ์ของพวกเขาเหล่านั้น ทั้งยังเป็นเครื่องเตือนสติกับผู้ที่ยังมีชีวิตอยู่ให้ระลึกบาปบุญคุณโทษ

ชาวบ้านเล่าให้ฟังว่าในสมัยก่อน ก่อนที่ผู้เล่นเป็นผีตลกจะแต่งตัวเป็นผีไปร่วมงานแห่ เข้าไปทำพิธีในป่าช้า แล้วแต่งกายด้วยเสื้อผ้าที่ทำมาจากเศษจีวรเก่า ตกแต่งส่วนหัวผีด้วยเส้นผมคนตาย ใช้มะเขือเป็นลูกตา ฯลฯ ใครใส่หัวผีหัวใดก็จะเก็บไว้เป็นความลับไม่บอกแก่กัน จากนั้นจึงนำเครื่องบูชา อาทิ ไข่ต้ม หมากคำ พลูใบ ไปกล่าวเชิญให้วิญญาณภูตผีในป่าช้าออกเล่นสนุกด้วยกัน

ผีตลกจะเดินไปตามบ้านเป็นการบอกบุญ ซึ่งชาวบ้านจะเตรียมกัณฑ์เทศน์ กล้วย และอ้อยเอาไว้ คนที่เดินตามผีตลกก็จะทำหน้าที่เก็บของเหล่านั้นไปที่วัด เมื่อสิ้นสุดการแห่ผีตลกพระสงฆ์จะอาบน้ำมนต์ให้บรรดาผู้ที่เล่นเป็นผีตลก เพื่อชำระล้างสิ่งอัปมงคล แล้วเผาหัวผีและเครื่องแต่งกายทิ้งไป และเมื่อถึงวันรุ่งขึ้นซึ่งเป็นวันออกพรรษา ชาวบ้านก็จะไปทำบุญฟังเทศน์ฟังธรรมที่วัดตามขนบในวันออกพรรษา ซึ่งทั้งหมดที่กล่าวมาเป็นรูปแบบประเพณีแห่ผีตลกแบบดั้งเดิม

และเป็นธรรมดาของทุกสิ่งที่ย่อมเปลี่ยนไปตามกาลเวลา เมื่อปี พ.ศ. 2513 ได้มีการสร้างเขื่อนสิริกิติ์ขึ้น อ. ท่าปลาเป็นหนึ่งในพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากการสร้างเขื่อน จึงต้องย้ายส่วนราชการและชุมชนมาตั้งอยู่ ณ ที่ตั้งปัจจุบัน คนในชุมชนที่เคยมีวิถีชีวิตร่วมกัน ได้กระจัดกระจายกันไปต่างบ้านต่างตำบล ส่งผลให้รายละเอียดบางอย่างของประเพณีแห่ผีตลกเปลี่ยนแปลงไปด้วย

อย่างในช่วงเทศกาลออกพรรษาปีนี้ (2553) "นายรอบรู้" มีโอกาสไปร่วมชมขบวนแห่ผีตลกเป็นครั้งแรกที่ ต. ท่าปลา ในขบวนประกอบด้วยแถวนางรำ ตามด้วยคนถือตุง รถแห่กัณฑ์เทศน์ มีกลุ่มเล็กๆ ในขบวนแสดงเรื่องราวต่อต้านยาเสพติดและวิถีชีวิตชาวบ้าน และได้เห็นผีตลกซึ่งเป็นไฮไลท์ของงานเต้นตามเพลงฝรั่งอยู่รั้งท้ายขบวน

แง่ความสามัคคีของชุมชน หรือความพยายามสืบสานให้ประเพณียังคงอยู่ก็น่าจะเรียกว่าดี แต่บางทีก็อดนึกไม่ได้ว่า...

"...อยากจะได้เห็นของดีแบบดั้งเดิมดูสักครั้ง"

 

เรื่องและภาพ : วีรวรรณ ภิญญรัตน์

(คลิกที่ภาพเพื่อชมภาพขนาดใหญ่)

เปิดตัว Museum Thailand Application ตอบโจทย์แก่ผู้ที่รักการเที่ยวพิพิธภัณฑ์!!

เปิดตัว Museum Thailand Application ตอบโจทย์แก่ผู้ที่รักการเที่ยวพิพิธภัณฑ์!!

TCDC แลนด์มาร์คแห่งความสร้างสรรค์ของย่านเจริญกรุง

TCDC แลนด์มาร์คแห่งความสร้างสรรค์ของย่านเจริญกรุง

ตามรอย 4 ที่เที่ยว ที่มันมีพญานาคออกมา!!

ตามรอย 4 ที่เที่ยว ที่มันมีพญานาคออกมา!!

ร้านขนมแบบหวานน้อย กับ Apbo Cafe สาขาใหม่ สยามพารากอน

ร้านขนมแบบหวานน้อย กับ Apbo Cafe สาขาใหม่ สยามพารากอน

ดื่มทั้งชาและกาแฟได้ในแก้วเดียว กับเบลนด์ชาตัวใหม่จาก TE

ดื่มทั้งชาและกาแฟได้ในแก้วเดียว กับเบลนด์ชาตัวใหม่จาก TE

Red Diamond Cafe คาเฟเปิดใหม่สุดฮิปร้านเดียวในประเทศที่มีเสิร์ฟกาแฟจากเครื่องสตีมพั๊งค์!

Red Diamond Cafe คาเฟเปิดใหม่สุดฮิปร้านเดียวในประเทศที่มีเสิร์ฟกาแฟจากเครื่องสตีมพั๊งค์!

ความสวยงามยามพลบค่ำ มุมมองใหม่ที่หลายคนไม่เคยเห็นของวัดขุนอินทประมูล

ความสวยงามยามพลบค่ำ มุมมองใหม่ที่หลายคนไม่เคยเห็นของวัดขุนอินทประมูล

โอเอซิสแห่งเขาใหญ่ บ่อน้ำผุดสีฟ้ามหัศจรรย์!!

โอเอซิสแห่งเขาใหญ่ บ่อน้ำผุดสีฟ้ามหัศจรรย์!!

“ถ้ำสีฟ้าแห่งโอกินาว่า” เป็นสถานที่แบบไหนกันนะ? และเพราะอะไรถึงมองเห็นเป็นสีฟ้า?

“ถ้ำสีฟ้าแห่งโอกินาว่า” เป็นสถานที่แบบไหนกันนะ? และเพราะอะไรถึงมองเห็นเป็นสีฟ้า?

7 สิ่งที่ต้องมาชมสักครั้งในชีวิตที่สยามเจมส์ เฮอริเทจ  พิพิธภัณฑ์และศูนย์การเรียนรู้อัญมณีไทยสุดล้ำ

7 สิ่งที่ต้องมาชมสักครั้งในชีวิตที่สยามเจมส์ เฮอริเทจ พิพิธภัณฑ์และศูนย์การเรียนรู้อัญมณีไทยสุดล้ำ

รวมสถานที่จัดงานเข้าพรรษาประจำปี 2560 จากทั่วประเทศ !!

รวมสถานที่จัดงานเข้าพรรษาประจำปี 2560 จากทั่วประเทศ !!

6 ที่เที่ยวห้ามพลาดในพนมเปญ!!

6 ที่เที่ยวห้ามพลาดในพนมเปญ!!

อัพเดตล่าสุดทุ่งดอกกระเจียวบานเต็มทุ่ง ณ ชัยภูมิ

อัพเดตล่าสุดทุ่งดอกกระเจียวบานเต็มทุ่ง ณ ชัยภูมิ

เสียวกว่านี้ไม่มีแล้ว! รถไฟเหาะที่เร็วที่สุดในโลกปี 2017

เสียวกว่านี้ไม่มีแล้ว! รถไฟเหาะที่เร็วที่สุดในโลกปี 2017

ท้าความเสียวกับผาห้อยขา ณ ภูบักได แล้วคุณจะไม่ลืม "เลย"

ท้าความเสียวกับผาห้อยขา ณ ภูบักได แล้วคุณจะไม่ลืม "เลย"

GAA ร้านอาหารไฟน์ไดน์นิ่ง จากร้านอาหารอันดับหนึ่งของเอเชียที่ครั้งนี้...มาในราคาที่เบากว่าเดิม

GAA ร้านอาหารไฟน์ไดน์นิ่ง จากร้านอาหารอันดับหนึ่งของเอเชียที่ครั้งนี้...มาในราคาที่เบากว่าเดิม

สืบสานตำนานขนมไทย “แม่เฉลา สะพานหัน”

สืบสานตำนานขนมไทย “แม่เฉลา สะพานหัน”

เกาะเสม็ด เที่ยวชมธรรมชาติ พร้อมโชว์ควงกระบองไฟ

เกาะเสม็ด เที่ยวชมธรรมชาติ พร้อมโชว์ควงกระบองไฟ

เปิดแล้ววันนี้ "ช่างชุ่ย" ดินแดนแห่งความอาร์ต จิตวิญญาณแห่งศิลปะ!!

เปิดแล้ววันนี้ "ช่างชุ่ย" ดินแดนแห่งความอาร์ต จิตวิญญาณแห่งศิลปะ!!

ผู้ใช้รถไฟฟ้ามีเฮ รฟม. เตรียมเชื่อมต่อสถานีเตาปูน - บางซื่อ!!

ผู้ใช้รถไฟฟ้ามีเฮ รฟม. เตรียมเชื่อมต่อสถานีเตาปูน - บางซื่อ!!

ส่งอีเมล์ให้เพื่อน

ส่งให้เพื่อนหลายคนใส่ “,” (ส่งพร้อมกันมากสุด 50 อีเมล์)

ส่งอีเมล์