เก็บตกแห่ผีตลกในเทศกาลออกพรรษา

เก็บตกแห่ผีตลกในเทศกาลออกพรรษา

เก็บตกแห่ผีตลกในเทศกาลออกพรรษา

ในขณะที่กระแสแห่งความศิวิไลซ์ถาโถมเข้าใส่ทุกมุมเมืองจนใครหลายคนหลงลืม "ราก" สังคมของตนไป แต่ชาวบ้านท่าปลาใน จ.อุตรดิตถ์ กลับยังคงสืบสานประเพณี "แห่ผีตลก" ที่บรรพบุรุษเคยปฏิบัติกันมา

การแห่ผีตลกเป็นประเพณีที่ชาว อ. ท่าปลาจัดต่อเนื่องมายาวนานนับร้อยปี โดยจัดขึ้นในวันก่อนวันออกพรรษา ตามความเชื่อที่ว่าบรรดาญาติพี่น้องที่เสียชีวิตไปแล้วหรือพวกภูตผีจะออกมารับส่วนบุญกันในวันนี้ โดยใช้ผีตลกเป็นสัญลักษณ์ของพวกเขาเหล่านั้น ทั้งยังเป็นเครื่องเตือนสติกับผู้ที่ยังมีชีวิตอยู่ให้ระลึกบาปบุญคุณโทษ

ชาวบ้านเล่าให้ฟังว่าในสมัยก่อน ก่อนที่ผู้เล่นเป็นผีตลกจะแต่งตัวเป็นผีไปร่วมงานแห่ เข้าไปทำพิธีในป่าช้า แล้วแต่งกายด้วยเสื้อผ้าที่ทำมาจากเศษจีวรเก่า ตกแต่งส่วนหัวผีด้วยเส้นผมคนตาย ใช้มะเขือเป็นลูกตา ฯลฯ ใครใส่หัวผีหัวใดก็จะเก็บไว้เป็นความลับไม่บอกแก่กัน จากนั้นจึงนำเครื่องบูชา อาทิ ไข่ต้ม หมากคำ พลูใบ ไปกล่าวเชิญให้วิญญาณภูตผีในป่าช้าออกเล่นสนุกด้วยกัน

ผีตลกจะเดินไปตามบ้านเป็นการบอกบุญ ซึ่งชาวบ้านจะเตรียมกัณฑ์เทศน์ กล้วย และอ้อยเอาไว้ คนที่เดินตามผีตลกก็จะทำหน้าที่เก็บของเหล่านั้นไปที่วัด เมื่อสิ้นสุดการแห่ผีตลกพระสงฆ์จะอาบน้ำมนต์ให้บรรดาผู้ที่เล่นเป็นผีตลก เพื่อชำระล้างสิ่งอัปมงคล แล้วเผาหัวผีและเครื่องแต่งกายทิ้งไป และเมื่อถึงวันรุ่งขึ้นซึ่งเป็นวันออกพรรษา ชาวบ้านก็จะไปทำบุญฟังเทศน์ฟังธรรมที่วัดตามขนบในวันออกพรรษา ซึ่งทั้งหมดที่กล่าวมาเป็นรูปแบบประเพณีแห่ผีตลกแบบดั้งเดิม

และเป็นธรรมดาของทุกสิ่งที่ย่อมเปลี่ยนไปตามกาลเวลา เมื่อปี พ.ศ. 2513 ได้มีการสร้างเขื่อนสิริกิติ์ขึ้น อ. ท่าปลาเป็นหนึ่งในพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากการสร้างเขื่อน จึงต้องย้ายส่วนราชการและชุมชนมาตั้งอยู่ ณ ที่ตั้งปัจจุบัน คนในชุมชนที่เคยมีวิถีชีวิตร่วมกัน ได้กระจัดกระจายกันไปต่างบ้านต่างตำบล ส่งผลให้รายละเอียดบางอย่างของประเพณีแห่ผีตลกเปลี่ยนแปลงไปด้วย

อย่างในช่วงเทศกาลออกพรรษาปีนี้ (2553) "นายรอบรู้" มีโอกาสไปร่วมชมขบวนแห่ผีตลกเป็นครั้งแรกที่ ต. ท่าปลา ในขบวนประกอบด้วยแถวนางรำ ตามด้วยคนถือตุง รถแห่กัณฑ์เทศน์ มีกลุ่มเล็กๆ ในขบวนแสดงเรื่องราวต่อต้านยาเสพติดและวิถีชีวิตชาวบ้าน และได้เห็นผีตลกซึ่งเป็นไฮไลท์ของงานเต้นตามเพลงฝรั่งอยู่รั้งท้ายขบวน

แง่ความสามัคคีของชุมชน หรือความพยายามสืบสานให้ประเพณียังคงอยู่ก็น่าจะเรียกว่าดี แต่บางทีก็อดนึกไม่ได้ว่า...

"...อยากจะได้เห็นของดีแบบดั้งเดิมดูสักครั้ง"

 

เรื่องและภาพ : วีรวรรณ ภิญญรัตน์

(คลิกที่ภาพเพื่อชมภาพขนาดใหญ่)

Advertisement Replay Ad
6 พระราชวัง วัง และพระตำหนักสำคัญ สถานที่แห่งความผูกพันของ ในหลวง ร.9

6 พระราชวัง วัง และพระตำหนักสำคัญ สถานที่แห่งความผูกพันของ ในหลวง ร.9

หนีกรุงฯ One Day ไป ชิลล์แอนด์ฟิน in โคราช

หนีกรุงฯ One Day ไป ชิลล์แอนด์ฟิน in โคราช

พาทัวร์ภูกะเหรี่ยง สุดยอดวิวทุ่งนาสวยงามที่สุดแห่งหนึ่งในภาคกลาง!

พาทัวร์ภูกะเหรี่ยง สุดยอดวิวทุ่งนาสวยงามที่สุดแห่งหนึ่งในภาคกลาง!

เปิดลายแทง 10 ร้านอาหารเจขั้นเทพ ต้อนรับเทศกาลกินเจ

เปิดลายแทง 10 ร้านอาหารเจขั้นเทพ ต้อนรับเทศกาลกินเจ

เตรียมร่างกายของคุณให้พร้อม ภูกระดึงเปิดให้ไปพิชิตกันแล้ว

เตรียมร่างกายของคุณให้พร้อม ภูกระดึงเปิดให้ไปพิชิตกันแล้ว

รวม 8 ร้านอาหารเจในตำนาน อร่อยได้แบบไม่จำเจ

รวม 8 ร้านอาหารเจในตำนาน อร่อยได้แบบไม่จำเจ

เดินตามรอยพ่อ กับภาพชุดที่ที่พ่อไประลึกถึงในหลวง ร.9

เดินตามรอยพ่อ กับภาพชุดที่ที่พ่อไประลึกถึงในหลวง ร.9

อัพเดต มีหมู่เกาะใดบ้างในทะเลอันดามันและทะเลพม่าที่เปิดเกาะให้เข้าชมแล้วไปดูกัน

อัพเดต มีหมู่เกาะใดบ้างในทะเลอันดามันและทะเลพม่าที่เปิดเกาะให้เข้าชมแล้วไปดูกัน

คุณเคยเห็น สระมรกต กลางร้านอาหารกันไหม? ลองมาดูได้ที่ร้าน Hangar cafe

คุณเคยเห็น สระมรกต กลางร้านอาหารกันไหม? ลองมาดูได้ที่ร้าน Hangar cafe

เปิดประสบการณ์ท่องเที่ยวท้องถิ่น ชุมชนแหลมสัก จ.กระบี่ ชุมชนนี้น่ารัก

เปิดประสบการณ์ท่องเที่ยวท้องถิ่น ชุมชนแหลมสัก จ.กระบี่ ชุมชนนี้น่ารัก

เปิดให้เข้าชมแล้ว สวนดาวเรือง "หยาดเหงื่อพระราชา" ระลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณในหลวงรัชกาลที่ ๙

เปิดให้เข้าชมแล้ว สวนดาวเรือง "หยาดเหงื่อพระราชา" ระลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณในหลวงรัชกาลที่ ๙

STILL ON MY MIND ในดวงใจนิรันดร์ ร่วมถวายอาลัยแด่ พ่อของปวงชน

STILL ON MY MIND ในดวงใจนิรันดร์ ร่วมถวายอาลัยแด่ พ่อของปวงชน

เกาะรอกสวรรค์แห่งอันดามัน ในวันที่ไร้ผู้คนธรรมชาติสวยงามแค่ไหนไปดูกัน

เกาะรอกสวรรค์แห่งอันดามัน ในวันที่ไร้ผู้คนธรรมชาติสวยงามแค่ไหนไปดูกัน

โมโกจูกำลังจะเปิดให้จองคิวเดินป่าแล้ว ใครกำลังวางแผนไปเที่ยวเตรียมตัวด่วน ! 20 ตุลาคมนี้

โมโกจูกำลังจะเปิดให้จองคิวเดินป่าแล้ว ใครกำลังวางแผนไปเที่ยวเตรียมตัวด่วน ! 20 ตุลาคมนี้

พฤติกรรมบนเครื่องบินที่คนญี่ปุ่นเห็นแล้วเป็นต้องร้องยี้ !

พฤติกรรมบนเครื่องบินที่คนญี่ปุ่นเห็นแล้วเป็นต้องร้องยี้ !

ชมทุ่งดอกดาวเรืองกว่า 450,000 ต้น ถวายเป็นราชสักการะแด่ในหลวงรัชกาลที่ ๙

ชมทุ่งดอกดาวเรืองกว่า 450,000 ต้น ถวายเป็นราชสักการะแด่ในหลวงรัชกาลที่ ๙

มาสัมผัสความอิ่มเอมใจร่วมกัน ในงาน “Still On My Mind ในดวงใจนิรันดร์”

มาสัมผัสความอิ่มเอมใจร่วมกัน ในงาน “Still On My Mind ในดวงใจนิรันดร์”

ศรีลังกา สิกิริยา สวรรค์ของคนบาป (ตอนจบ)

ศรีลังกา สิกิริยา สวรรค์ของคนบาป (ตอนจบ)

วันเดย์ทริป ชมทุ่งคอสมอสกลางหุบเขาจีนแล จังหวัดลพบุรี

วันเดย์ทริป ชมทุ่งคอสมอสกลางหุบเขาจีนแล จังหวัดลพบุรี

5 จุดชมใบไม้แดงในโตเกียว วิวดีๆ เดินทางง่ายๆ

5 จุดชมใบไม้แดงในโตเกียว วิวดีๆ เดินทางง่ายๆ

ส่งอีเมล์ให้เพื่อน

ส่งให้เพื่อนหลายคนใส่ “,” (ส่งพร้อมกันมากสุด 50 อีเมล์)

ส่งอีเมล์