เก็บตกแห่ผีตลกในเทศกาลออกพรรษา

เก็บตกแห่ผีตลกในเทศกาลออกพรรษา

เก็บตกแห่ผีตลกในเทศกาลออกพรรษา

ในขณะที่กระแสแห่งความศิวิไลซ์ถาโถมเข้าใส่ทุกมุมเมืองจนใครหลายคนหลงลืม "ราก" สังคมของตนไป แต่ชาวบ้านท่าปลาใน จ.อุตรดิตถ์ กลับยังคงสืบสานประเพณี "แห่ผีตลก" ที่บรรพบุรุษเคยปฏิบัติกันมา

การแห่ผีตลกเป็นประเพณีที่ชาว อ. ท่าปลาจัดต่อเนื่องมายาวนานนับร้อยปี โดยจัดขึ้นในวันก่อนวันออกพรรษา ตามความเชื่อที่ว่าบรรดาญาติพี่น้องที่เสียชีวิตไปแล้วหรือพวกภูตผีจะออกมารับส่วนบุญกันในวันนี้ โดยใช้ผีตลกเป็นสัญลักษณ์ของพวกเขาเหล่านั้น ทั้งยังเป็นเครื่องเตือนสติกับผู้ที่ยังมีชีวิตอยู่ให้ระลึกบาปบุญคุณโทษ

ชาวบ้านเล่าให้ฟังว่าในสมัยก่อน ก่อนที่ผู้เล่นเป็นผีตลกจะแต่งตัวเป็นผีไปร่วมงานแห่ เข้าไปทำพิธีในป่าช้า แล้วแต่งกายด้วยเสื้อผ้าที่ทำมาจากเศษจีวรเก่า ตกแต่งส่วนหัวผีด้วยเส้นผมคนตาย ใช้มะเขือเป็นลูกตา ฯลฯ ใครใส่หัวผีหัวใดก็จะเก็บไว้เป็นความลับไม่บอกแก่กัน จากนั้นจึงนำเครื่องบูชา อาทิ ไข่ต้ม หมากคำ พลูใบ ไปกล่าวเชิญให้วิญญาณภูตผีในป่าช้าออกเล่นสนุกด้วยกัน

ผีตลกจะเดินไปตามบ้านเป็นการบอกบุญ ซึ่งชาวบ้านจะเตรียมกัณฑ์เทศน์ กล้วย และอ้อยเอาไว้ คนที่เดินตามผีตลกก็จะทำหน้าที่เก็บของเหล่านั้นไปที่วัด เมื่อสิ้นสุดการแห่ผีตลกพระสงฆ์จะอาบน้ำมนต์ให้บรรดาผู้ที่เล่นเป็นผีตลก เพื่อชำระล้างสิ่งอัปมงคล แล้วเผาหัวผีและเครื่องแต่งกายทิ้งไป และเมื่อถึงวันรุ่งขึ้นซึ่งเป็นวันออกพรรษา ชาวบ้านก็จะไปทำบุญฟังเทศน์ฟังธรรมที่วัดตามขนบในวันออกพรรษา ซึ่งทั้งหมดที่กล่าวมาเป็นรูปแบบประเพณีแห่ผีตลกแบบดั้งเดิม

และเป็นธรรมดาของทุกสิ่งที่ย่อมเปลี่ยนไปตามกาลเวลา เมื่อปี พ.ศ. 2513 ได้มีการสร้างเขื่อนสิริกิติ์ขึ้น อ. ท่าปลาเป็นหนึ่งในพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากการสร้างเขื่อน จึงต้องย้ายส่วนราชการและชุมชนมาตั้งอยู่ ณ ที่ตั้งปัจจุบัน คนในชุมชนที่เคยมีวิถีชีวิตร่วมกัน ได้กระจัดกระจายกันไปต่างบ้านต่างตำบล ส่งผลให้รายละเอียดบางอย่างของประเพณีแห่ผีตลกเปลี่ยนแปลงไปด้วย

อย่างในช่วงเทศกาลออกพรรษาปีนี้ (2553) "นายรอบรู้" มีโอกาสไปร่วมชมขบวนแห่ผีตลกเป็นครั้งแรกที่ ต. ท่าปลา ในขบวนประกอบด้วยแถวนางรำ ตามด้วยคนถือตุง รถแห่กัณฑ์เทศน์ มีกลุ่มเล็กๆ ในขบวนแสดงเรื่องราวต่อต้านยาเสพติดและวิถีชีวิตชาวบ้าน และได้เห็นผีตลกซึ่งเป็นไฮไลท์ของงานเต้นตามเพลงฝรั่งอยู่รั้งท้ายขบวน

แง่ความสามัคคีของชุมชน หรือความพยายามสืบสานให้ประเพณียังคงอยู่ก็น่าจะเรียกว่าดี แต่บางทีก็อดนึกไม่ได้ว่า...

"...อยากจะได้เห็นของดีแบบดั้งเดิมดูสักครั้ง"

 

เรื่องและภาพ : วีรวรรณ ภิญญรัตน์

(คลิกที่ภาพเพื่อชมภาพขนาดใหญ่)

สายฮิปเตอร์ต้องห้ามพลาด!! ที่ถ่ายรูปแนวใหม่ ลานตะบูน จ.ตราด

สายฮิปเตอร์ต้องห้ามพลาด!! ที่ถ่ายรูปแนวใหม่ ลานตะบูน จ.ตราด

เปิดแล้ว! CORO Harvest ร้านอาหารจากฟาร์ม CORO Field ที่เสิร์ฟผักผลไม้ที่สดที่สุดในกรุงเทพฯ

เปิดแล้ว! CORO Harvest ร้านอาหารจากฟาร์ม CORO Field ที่เสิร์ฟผักผลไม้ที่สดที่สุดในกรุงเทพฯ

10 น้ำตกสวยสุดอลังการในไทยไปเที่ยวได้ท้าลมฝน ไม่ไปถือว่าพลาด!!

10 น้ำตกสวยสุดอลังการในไทยไปเที่ยวได้ท้าลมฝน ไม่ไปถือว่าพลาด!!

รวมสุดยอดสถานที่ฮันนีมูนหลายแบบหลายสไตล์ จากทั่วทุกมุมโลก!!

รวมสุดยอดสถานที่ฮันนีมูนหลายแบบหลายสไตล์ จากทั่วทุกมุมโลก!!

ปักหมุดตามรอยมินิซีรีส์ “Women’s Journey” เที่ยวไทย 5 ภาคกับผู้หญิง 5 สไตล์

ปักหมุดตามรอยมินิซีรีส์ “Women’s Journey” เที่ยวไทย 5 ภาคกับผู้หญิง 5 สไตล์

รีวิวสวนน้ำ Vana Nava ฉบับเจาะลึก เล่นทั้งวัน ตั้งแต่เช้ายันเย็น!

รีวิวสวนน้ำ Vana Nava ฉบับเจาะลึก เล่นทั้งวัน ตั้งแต่เช้ายันเย็น!

Unseen เมืองไทย!! เกาะแก้วแห่งราไวย์ เกาะรูปหัวใจกลางทะเลอันดามัน

Unseen เมืองไทย!! เกาะแก้วแห่งราไวย์ เกาะรูปหัวใจกลางทะเลอันดามัน

"อุ่นไอมาง" ที่พักสุดโรแมนติกกลางหุบเขา

"อุ่นไอมาง" ที่พักสุดโรแมนติกกลางหุบเขา

ยูเนี่ยน มอลล์ ฉลอง 10 ปี ปรับโฉมใหม่

ยูเนี่ยน มอลล์ ฉลอง 10 ปี ปรับโฉมใหม่

มี “สิ่งของต้องห้าม” ก่อนขึ้นเครื่องไม่ต้องทิ้งแล้วนะ

มี “สิ่งของต้องห้าม” ก่อนขึ้นเครื่องไม่ต้องทิ้งแล้วนะ

7 ที่พักแก่งกระจาน มีกิจกรรมทางน้ำแบบจัดเต็ม พร้อมสไลเดอร์สุดมันส์!!

7 ที่พักแก่งกระจาน มีกิจกรรมทางน้ำแบบจัดเต็ม พร้อมสไลเดอร์สุดมันส์!!

แล้ว “กาแฟ” จะไม่ใช่เรื่องยากอีกต่อไป..  กับเวิร์คช็อปความรู้พื้นฐานกาแฟที่ Ceresia

แล้ว “กาแฟ” จะไม่ใช่เรื่องยากอีกต่อไป.. กับเวิร์คช็อปความรู้พื้นฐานกาแฟที่ Ceresia

Centara Q Resort Rayong ชวนหนีเมืองกรุงมาพักผ่อนพร้อมทริปในระยอง

Centara Q Resort Rayong ชวนหนีเมืองกรุงมาพักผ่อนพร้อมทริปในระยอง

พาทัวร์อาหารเกาหลี 4 ร้านที่ Show DC ห้างเปิดใหม่เอาใจแฟนคลับเกาหลี

พาทัวร์อาหารเกาหลี 4 ร้านที่ Show DC ห้างเปิดใหม่เอาใจแฟนคลับเกาหลี

Ba Hao บาร์ใหม่สไตล์จีนที่ทั้งฮิปทั้งอร่อย

Ba Hao บาร์ใหม่สไตล์จีนที่ทั้งฮิปทั้งอร่อย

กาเเฟตุ้บตั้บ...เเก้วนี้ที่ใคร ๆ ก็พูดถึงจากร้าน “ชั้น ๔ ดริปบาร์”

กาเเฟตุ้บตั้บ...เเก้วนี้ที่ใคร ๆ ก็พูดถึงจากร้าน “ชั้น ๔ ดริปบาร์”

มาแรงสุดๆ “ลาเต้อาร์ท” ขั้นเทพ โดยบาริสต้าสุดแซ่บ!

มาแรงสุดๆ “ลาเต้อาร์ท” ขั้นเทพ โดยบาริสต้าสุดแซ่บ!

สืบเหตุผล ทำไม “คนไทย(บางคน)” ไม่ผ่านตม.เกาหลี

สืบเหตุผล ทำไม “คนไทย(บางคน)” ไม่ผ่านตม.เกาหลี

5 ร้านอร่อยจัดน่าซัดเรียบ @ตลาดเลียบด่วน

5 ร้านอร่อยจัดน่าซัดเรียบ @ตลาดเลียบด่วน

ททท. ชวนนักท่องเที่ยวจีนโหวตสุดยอดแหล่งท่องเที่ยวและสถานประกอบการด้านท่องเที่ยวของไทย

ททท. ชวนนักท่องเที่ยวจีนโหวตสุดยอดแหล่งท่องเที่ยวและสถานประกอบการด้านท่องเที่ยวของไทย

ส่งอีเมล์ให้เพื่อน

ส่งให้เพื่อนหลายคนใส่ “,” (ส่งพร้อมกันมากสุด 50 อีเมล์)

ส่งอีเมล์