เก็บตกแห่ผีตลกในเทศกาลออกพรรษา

เก็บตกแห่ผีตลกในเทศกาลออกพรรษา

เก็บตกแห่ผีตลกในเทศกาลออกพรรษา

ในขณะที่กระแสแห่งความศิวิไลซ์ถาโถมเข้าใส่ทุกมุมเมืองจนใครหลายคนหลงลืม "ราก" สังคมของตนไป แต่ชาวบ้านท่าปลาใน จ.อุตรดิตถ์ กลับยังคงสืบสานประเพณี "แห่ผีตลก" ที่บรรพบุรุษเคยปฏิบัติกันมา

การแห่ผีตลกเป็นประเพณีที่ชาว อ. ท่าปลาจัดต่อเนื่องมายาวนานนับร้อยปี โดยจัดขึ้นในวันก่อนวันออกพรรษา ตามความเชื่อที่ว่าบรรดาญาติพี่น้องที่เสียชีวิตไปแล้วหรือพวกภูตผีจะออกมารับส่วนบุญกันในวันนี้ โดยใช้ผีตลกเป็นสัญลักษณ์ของพวกเขาเหล่านั้น ทั้งยังเป็นเครื่องเตือนสติกับผู้ที่ยังมีชีวิตอยู่ให้ระลึกบาปบุญคุณโทษ

ชาวบ้านเล่าให้ฟังว่าในสมัยก่อน ก่อนที่ผู้เล่นเป็นผีตลกจะแต่งตัวเป็นผีไปร่วมงานแห่ เข้าไปทำพิธีในป่าช้า แล้วแต่งกายด้วยเสื้อผ้าที่ทำมาจากเศษจีวรเก่า ตกแต่งส่วนหัวผีด้วยเส้นผมคนตาย ใช้มะเขือเป็นลูกตา ฯลฯ ใครใส่หัวผีหัวใดก็จะเก็บไว้เป็นความลับไม่บอกแก่กัน จากนั้นจึงนำเครื่องบูชา อาทิ ไข่ต้ม หมากคำ พลูใบ ไปกล่าวเชิญให้วิญญาณภูตผีในป่าช้าออกเล่นสนุกด้วยกัน

ผีตลกจะเดินไปตามบ้านเป็นการบอกบุญ ซึ่งชาวบ้านจะเตรียมกัณฑ์เทศน์ กล้วย และอ้อยเอาไว้ คนที่เดินตามผีตลกก็จะทำหน้าที่เก็บของเหล่านั้นไปที่วัด เมื่อสิ้นสุดการแห่ผีตลกพระสงฆ์จะอาบน้ำมนต์ให้บรรดาผู้ที่เล่นเป็นผีตลก เพื่อชำระล้างสิ่งอัปมงคล แล้วเผาหัวผีและเครื่องแต่งกายทิ้งไป และเมื่อถึงวันรุ่งขึ้นซึ่งเป็นวันออกพรรษา ชาวบ้านก็จะไปทำบุญฟังเทศน์ฟังธรรมที่วัดตามขนบในวันออกพรรษา ซึ่งทั้งหมดที่กล่าวมาเป็นรูปแบบประเพณีแห่ผีตลกแบบดั้งเดิม

และเป็นธรรมดาของทุกสิ่งที่ย่อมเปลี่ยนไปตามกาลเวลา เมื่อปี พ.ศ. 2513 ได้มีการสร้างเขื่อนสิริกิติ์ขึ้น อ. ท่าปลาเป็นหนึ่งในพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากการสร้างเขื่อน จึงต้องย้ายส่วนราชการและชุมชนมาตั้งอยู่ ณ ที่ตั้งปัจจุบัน คนในชุมชนที่เคยมีวิถีชีวิตร่วมกัน ได้กระจัดกระจายกันไปต่างบ้านต่างตำบล ส่งผลให้รายละเอียดบางอย่างของประเพณีแห่ผีตลกเปลี่ยนแปลงไปด้วย

อย่างในช่วงเทศกาลออกพรรษาปีนี้ (2553) "นายรอบรู้" มีโอกาสไปร่วมชมขบวนแห่ผีตลกเป็นครั้งแรกที่ ต. ท่าปลา ในขบวนประกอบด้วยแถวนางรำ ตามด้วยคนถือตุง รถแห่กัณฑ์เทศน์ มีกลุ่มเล็กๆ ในขบวนแสดงเรื่องราวต่อต้านยาเสพติดและวิถีชีวิตชาวบ้าน และได้เห็นผีตลกซึ่งเป็นไฮไลท์ของงานเต้นตามเพลงฝรั่งอยู่รั้งท้ายขบวน

แง่ความสามัคคีของชุมชน หรือความพยายามสืบสานให้ประเพณียังคงอยู่ก็น่าจะเรียกว่าดี แต่บางทีก็อดนึกไม่ได้ว่า...

"...อยากจะได้เห็นของดีแบบดั้งเดิมดูสักครั้ง"

 

เรื่องและภาพ : วีรวรรณ ภิญญรัตน์

(คลิกที่ภาพเพื่อชมภาพขนาดใหญ่)

Advertisement Replay Ad
เจดีย์แดง ที่สุดของจุดชมภูเขาไฟฟูจิ

เจดีย์แดง ที่สุดของจุดชมภูเขาไฟฟูจิ

ลุยหอคอยเวทมนตร์ PL Tower ของจริงไม่มีตัดต่อ!

ลุยหอคอยเวทมนตร์ PL Tower ของจริงไม่มีตัดต่อ!

รีวิวเที่ยว 3 ไร่ชาชื่อดังของเชียงรายภายใน 1 วัน

รีวิวเที่ยว 3 ไร่ชาชื่อดังของเชียงรายภายใน 1 วัน

ล่องเรือท่ามกลางธรรมชาติชมใบไม้เปลี่ยนสีได้ที่ไซตามะ

ล่องเรือท่ามกลางธรรมชาติชมใบไม้เปลี่ยนสีได้ที่ไซตามะ

เที่ยวเกาะ ล่องเล นอนโฮมสเตย์ ชมวิถีชุมชนคนใต้

เที่ยวเกาะ ล่องเล นอนโฮมสเตย์ ชมวิถีชุมชนคนใต้

ศึกษากันหน่อย! “ห้องพักโรงแรม” มีอะไรเอากลับบ้านได้?

ศึกษากันหน่อย! “ห้องพักโรงแรม” มีอะไรเอากลับบ้านได้?

เชียงใหม่ ติดโผ “12 เมืองน่าเที่ยว” ราคาสบายกระเป๋า ปี 2018 จาก Booking.com

เชียงใหม่ ติดโผ “12 เมืองน่าเที่ยว” ราคาสบายกระเป๋า ปี 2018 จาก Booking.com

ตามดูงานศิลปะบนกำแพงเก๋ๆ ในสิงคโปร์ที่ไม่ควรพลาด

ตามดูงานศิลปะบนกำแพงเก๋ๆ ในสิงคโปร์ที่ไม่ควรพลาด

เตรียมสัมผัสความมหัศจรรย์เมืองคริสต์มาสใน Winter Market Fest #5

เตรียมสัมผัสความมหัศจรรย์เมืองคริสต์มาสใน Winter Market Fest #5

ททท. เปิดตัว 4 เส้นทางท่องเที่ยวเชื่อมอาเซียน

ททท. เปิดตัว 4 เส้นทางท่องเที่ยวเชื่อมอาเซียน

เตรียมต้อนรับเส้นทางบินใหม่ กรุงเทพฯ-ฮาโกดาเตะ กลางปีหน้า!

เตรียมต้อนรับเส้นทางบินใหม่ กรุงเทพฯ-ฮาโกดาเตะ กลางปีหน้า!

1 ปี มีครั้งเดียว ไปเที่ยว Night at the Museum 2017 กัน

1 ปี มีครั้งเดียว ไปเที่ยว Night at the Museum 2017 กัน

พาเยือน “Snoopy Museum Tokyo” โลกแห่งสนูปปี้ และเด็กชายชาร์ลี บราวน์

พาเยือน “Snoopy Museum Tokyo” โลกแห่งสนูปปี้ และเด็กชายชาร์ลี บราวน์

เอาใจสายกิน พร้อมเช็คดวง ลุ้นกินฟรี! แบบโนสนเงินในกระเป๋าที่ THE เดือน OF ดวง by Mercury Ville ชิดลม

เอาใจสายกิน พร้อมเช็คดวง ลุ้นกินฟรี! แบบโนสนเงินในกระเป๋าที่ THE เดือน OF ดวง by Mercury Ville ชิดลม

TripAdvisor แถลง “The Shed at Dulwich” ร้านอันดับ 1 ของลอนดอนเป็นร้านอาหารปลอม

TripAdvisor แถลง “The Shed at Dulwich” ร้านอันดับ 1 ของลอนดอนเป็นร้านอาหารปลอม

พาเที่ยวงานเรือยอชท์หรู พร้อมล่องเรือสุดฟินที่ Ocean Marina Boat Show 2017

พาเที่ยวงานเรือยอชท์หรู พร้อมล่องเรือสุดฟินที่ Ocean Marina Boat Show 2017

กรุงเทพฯ ติดโผ 50 เมืองน่าเที่ยวแห่งปี 2018

กรุงเทพฯ ติดโผ 50 เมืองน่าเที่ยวแห่งปี 2018

10 ร้าน Street Food เมืองไทยที่ติดอันดับใน Michelin Guide Bangkok

10 ร้าน Street Food เมืองไทยที่ติดอันดับใน Michelin Guide Bangkok

ชม 3DMapping ตึก 60 ชั้น ครั้งแรกของเมืองไทย

ชม 3DMapping ตึก 60 ชั้น ครั้งแรกของเมืองไทย

"สวนซ่อนศิลป์" งานศิลปะที่ซ่อนตัวอยู่กลางป่าเขา

"สวนซ่อนศิลป์" งานศิลปะที่ซ่อนตัวอยู่กลางป่าเขา

ส่งอีเมล์ให้เพื่อน

ส่งให้เพื่อนหลายคนใส่ “,” (ส่งพร้อมกันมากสุด 50 อีเมล์)

ส่งอีเมล์