ผีตาโขนเมืองเลย

ผีตาโขนเมืองเลย

ผีตาโขนเมืองเลย

ททท.

สนับสนุนเนื้อหา

การละเล่นผีตาโขน
วันที่ 26 - 28 มิถุนายน 2552
สถานที่ บริเวณวัดโพนชัยและหน้าที่ว่าการอำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย 


     ผีตาโขน เป็นการละเล่นชนิดหนึ่งของคนอีสาน ผู้เล่นจะสวมหน้ากากและแต่งตัวให้หน้ากลัว แต่ไม่ใช่การเชิญผีมาเข้าทรง เป็นการเล่นตลกอย่างหนึ่ง ในอดีตคนอีสานนิยมเล่นผีตาโขนในงานบุญบั้งไฟ และงานบุญผะเหวด(พระเวส)มาโดยตลอด เหตุที่มีขบวนแห่ผีตาโขน เพราะมีความเชื่อว่าเมื่อพระเจ้ากรุงสัญชัยกับพระนางผุสดีไปเชิญพระเวสสันดรและพระนางมัทรีกลับเมือง ขบวนแห่แหนเข้าเมือง มีคนป่าหรือผีป่าที่เคยปรนนิบัติและเคารพรักพระเวสสันดรร่วมขบวนมาส่งด้วย

  ผีตาโขน ในขบวนแห่จะแยกเป็น 2 ชนิดคือ ผีตาโขนใหญ่และผีตาโขนเล็ก

 
    ผีตาโขนใหญ่ ทำเป็นหุ่นรูปผีทำจากไม้ไผ่สานมีขนาดใหญ่กว่าคนธรรมดาประมาณ 2 เท่าประดับตกแต่งรูปร่างหน้าตาด้วยเศษวัสดุที่หาได้ในท้องถิ่น เวลาแห่ คนเล่นจะต้องเข้าไปอยู่ข้างในตัวหุ่น แต่ละปีจะทำผีตาโขนใหญ่เพียง 2 ตัวผีตาโขนชาย1ตัว หญิง1ตัว สังเกตจากเครื่องเพศปรากฏชัดเจนที่ตัวหุ่น ผู้มีหน้าที่ทำผีตาโขนใหญ่จะมีเฉพาะกลุ่มเท่านั้น เพราะคนอื่นไม่มีสิทธิ์ทำต้องได้รับอนุญาตจากผีหรือเจ้าก่อน ถ้าได้รับอนุญาตแล้วต้องทำทุกปีหรือทำติดต่อกันอย่างน้อย 3 ปี



     ผีตาโขนเล็ก ทุกคนไม่ว่าเด็กผู้ใหญ่ หญิงหรือชาย มีสิทธิ์ทำและเข้าร่วมสนุกได้ทุกคน แต่ผู้หญิงไม่ค่อยเข้าร่วมเพราะเป็นการเล่นค่อนข้างผาดโผนและซุกซน

     หน้ากากผีตาโขน หน้ากากผีตาโขนเล็ก ทำจากส่วนที่เป็นโคนของก้านมะพร้าวและหวดนึ่งข้าวเหนียว โดยนำมาเย็บติดกันแล้วเขียนหน้าตา ทำจมูกเหมือนผี ส่วนชุดแต่งกายของผีมักมีสีฉูดฉาดบาดตา โดยอาจเย็บเศษผ้าเป็นเสื้อตัวกางเกงตัวหรือเย็บเป็นชุดติดกันตลอดตัวก็ได้ ข้อสำคัญคือต้องคลุมร่างกายให้มิดชิด

     ส่วนเครื่องแต่งตัวประกอบที่เป็นเอกลักษณ์ของผีตาโขนคือ "หมากกะแหล่ง" และ ดาบไม้

 
   หมากกะแหล่ง คือเครื่องดนตรีรูปร่างคล้ายกระดิ่งหรือกระดึงแขวนคอวัว ผีตาโขนจะใช้หมากกะแหล่งแขวนติดบั้นเอวเมื่อเดินโยกตัวหรือเต้นเป็นจังหวะ ขย่มตัวสายสะโพกเสียงหมากกะแหล่งก็จะดังเสียงน่าฟังและน่าสนุกสนาน

    ดาบไม้ เป็นอาวุธประจำกายผีตาโขนไม่ได้เอาไว้รบกัน แต่เอาไว้ควงหลอกล่อและไล่จิ้มก้นสาวๆ ซึ่งก็จะร้องวิ๊ดว้ายหนีกันจ้าละหวั่น ทั้งอายทั้งขำ แต่ไม่มีใครถือสา เพราะเป็นประเพณีที่ปฏิบัติกันมา เหตุที่วิ่งหนีเพราะปลายดาบนั้นแกะสลักเป็นรูปอวัยวะเพศชายแถมทาสีแดงให้เห็นอย่างเด่นชัด การเล่นแบบนี้ไม่ถือเป็นเรื่องหยาบ หรือลามกเพราะมีความเชื่อกันว่าหากเล่นตลกและนำอวัยวะเพศชายหญิงมาเล่นมาโชว์ในพิธีแห่และงานบุญบั้งไฟจะทำให้พญาแถนพอใจ ฝนจะตกต้องตามฤดูกาล พืชพันธุ์ธัญญาหารจะอุดมสมบูรณ์

 
   งานบุญหลวงประเพณีผีตาโขนของอำเภอด่านซ้ายจังหวัดเลย เป็นประเพณีสำคัญ เพราะอยู่ในฮิดสิบสองเดือนสี่งานบุญผะเหวด (พระเวส) แห่ผีตาโขนแม้จะมีเล่นในอีสานถิ่นอื่นบ้าง แต่ที่วัดโพนชัย อำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลยเป็นที่รู้จักและจะยังคงอยู่คู่กับ "พระธาตุศรีสองรัก" ตลอดไป

สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ 
ที่ว่าการอำเภอด่านซ้าย โทร. 0 4289 1266
 
 
 
 
 

พาตัวเองไปอยู่ท่ามกลางอ้อมกอดของธรรมชาติ ณ กิ่วแม่ปาน

พาตัวเองไปอยู่ท่ามกลางอ้อมกอดของธรรมชาติ ณ กิ่วแม่ปาน

รีวิวทริป "มหัศจรรย์เขากระโจม" สวรรค์ของคนรักธรรมชาติใกล้กรุงเทพ !!

รีวิวทริป "มหัศจรรย์เขากระโจม" สวรรค์ของคนรักธรรมชาติใกล้กรุงเทพ !!

สิงหาคมนี้ ไปไหนกันดี … เข้าป่า เล่นน้ำตก ชมวิวธรรมชาติ

สิงหาคมนี้ ไปไหนกันดี … เข้าป่า เล่นน้ำตก ชมวิวธรรมชาติ

พาชมทุ่งดอกกระเจียวกลุ่มสุดท้ายของประเทศไทยในปีนี้ !! @ อุทยานแห่งชาติไทรทอง

พาชมทุ่งดอกกระเจียวกลุ่มสุดท้ายของประเทศไทยในปีนี้ !! @ อุทยานแห่งชาติไทรทอง

ไปลองชิมทุเรียนแก่งกระจาน และนอนชิลท่ามกลางขุนเขาและสายน้ำ ทริปชิล ๆ ต้อนรับวันแม่

ไปลองชิมทุเรียนแก่งกระจาน และนอนชิลท่ามกลางขุนเขาและสายน้ำ ทริปชิล ๆ ต้อนรับวันแม่

พาชม "สวิตเซอร์แลนด์แดนอีสาน" ทุ่งคอสมอสจังหวัดชัยภูมิ !!

พาชม "สวิตเซอร์แลนด์แดนอีสาน" ทุ่งคอสมอสจังหวัดชัยภูมิ !!

รวมโปรโมชั่น ที่เที่ยว ที่พัก งานเที่ยวทั่วไทยไปทั่วโลก ครั้งที่ 21 ลด แลก แจก แถมกระจาย!!

รวมโปรโมชั่น ที่เที่ยว ที่พัก งานเที่ยวทั่วไทยไปทั่วโลก ครั้งที่ 21 ลด แลก แจก แถมกระจาย!!

ล่องแก่งน้ำเข็ก สนุก มันส์ ท้าทายเหล่าผู้กล้าที่รักการผจญภัย!!

ล่องแก่งน้ำเข็ก สนุก มันส์ ท้าทายเหล่าผู้กล้าที่รักการผจญภัย!!

พาชมฝูงแกะที่ซ่อนตัวอยู่บนดอยอินทนนท์ บรรยกาศราวกับอยู่เมืองนอก !!

พาชมฝูงแกะที่ซ่อนตัวอยู่บนดอยอินทนนท์ บรรยกาศราวกับอยู่เมืองนอก !!

บุกป่า ฝ่าดง "เขาใหญ่"

บุกป่า ฝ่าดง "เขาใหญ่"

พาชม "ป้อมผีเสื้อสมุทร" ร่องรอยแห่งประวัติศาสตร์กลางแม่น้ำเจ้าพระยา

พาชม "ป้อมผีเสื้อสมุทร" ร่องรอยแห่งประวัติศาสตร์กลางแม่น้ำเจ้าพระยา

พาเที่ยวเมืองแห่งหมอก จ.เพชรบูรณ์

พาเที่ยวเมืองแห่งหมอก จ.เพชรบูรณ์

วัดพระธาตุผาซ่อนแก้ว สถาปัตยกรรมอันงดงามที่ซ่อนตัวอยู่หลังสายหมอก!!

วัดพระธาตุผาซ่อนแก้ว สถาปัตยกรรมอันงดงามที่ซ่อนตัวอยู่หลังสายหมอก!!

มหัศจรรย์เดินป่าหน้าฝน ณ ภูหินร่องกล้า ความสวยงามของป่าที่ประเมินค่าไม่ได้ !!

มหัศจรรย์เดินป่าหน้าฝน ณ ภูหินร่องกล้า ความสวยงามของป่าที่ประเมินค่าไม่ได้ !!

อยุธยา ประตูข้ามเวลา สู่อดีต

อยุธยา ประตูข้ามเวลา สู่อดีต

ชมภาพ "พายุหมอก" ที่อลังการกว่าทะเลหมอก !! ณ ภูทับเบิก

ชมภาพ "พายุหมอก" ที่อลังการกว่าทะเลหมอก !! ณ ภูทับเบิก

สำนักสงฆ์ร้างอาจารย์ซ่วน ที่เที่ยวลึกลับท้าทายความกล้าขอท้าให้คุณไปลอง!!

สำนักสงฆ์ร้างอาจารย์ซ่วน ที่เที่ยวลึกลับท้าทายความกล้าขอท้าให้คุณไปลอง!!

ภูเขา ทะเล น้ำตก ชอบแบบไหนไปแบบนั้น ครึ่งปีหลังไปไหน?

ภูเขา ทะเล น้ำตก ชอบแบบไหนไปแบบนั้น ครึ่งปีหลังไปไหน?

10 ที่สุดงานอีเว้นท์ระดับโลก ในสถานที่จัดงานระดับ World Class “รอยัล พารากอน ฮอลล์”

10 ที่สุดงานอีเว้นท์ระดับโลก ในสถานที่จัดงานระดับ World Class “รอยัล พารากอน ฮอลล์”

เชื่อไหมภาคอีสานมีหาดทรายด้วย!! พร้อมพาชมวิวทะเลหมอก "ภูห้วยอีสัน" ซักครั้งในชีวิตที่ต้องลองไป

เชื่อไหมภาคอีสานมีหาดทรายด้วย!! พร้อมพาชมวิวทะเลหมอก "ภูห้วยอีสัน" ซักครั้งในชีวิตที่ต้องลองไป

ส่งอีเมล์ให้เพื่อน

ส่งให้เพื่อนหลายคนใส่ “,” (ส่งพร้อมกันมากสุด 50 อีเมล์)

ส่งอีเมล์