เยื่อนถิ่นลิกอร์ ชมนครหัตถศิลป์

เยื่อนถิ่นลิกอร์ ชมนครหัตถศิลป์

เยื่อนถิ่นลิกอร์ ชมนครหัตถศิลป์

S! Travel

สนับสนุนเนื้อหา

บนถนนหัตถกรรมท่าช้างในเมืองนครศรีธรรมราช หรือ "เมืองลิกอร์" ชื่อที่พ่อค้าชาวโปรตุเกส ชาวยุโรปชาติแรกที่เข้ามาติดต่อค้าขายกับไทยในสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนต้นซึ่งตรงกับสมัยรัชกาลของสมเด็จพระรามาธิบดีที่สองหรือเมื่อพ.ศ.2061 ใช้เรียกเมืองตามพรลิงค์ ชื่อเดิมของนครศรีธรรมราช และถูกบันทึกไว้ในจดหมายเหตุบันทึกเรื่องราวในประวัติศาสตร์ วันนี้แม้ว่าจะไม่มีใครเรียกที่นี่ว่าเมืองลิกอร์หรือตามพรลิงค์ ทว่างานหัตถศิลป์ชั้นเยี่ยมมากมายที่บ่งบอกถึงความเจริญรุ่งเรืองของเมืองนครยังคงได้รับการสืบทอดและสืบสาน


เส้นสายเล็กๆ สีน้ำตาลเข้มที่นำมาถักทอเป็นงานหัตถศิลป์ชั้นเยี่ยมนั้น ไม่เพียงบ่งบอกถึงฝีมืออันประณีตวิจิตรบรรจงและความอุตสาหะของช่างผู้ถักทอ หากแต่ยังเป็นส่วนหนึ่งของการสืบสานภูมิปัญญาของบรรพบุรุษ ย่านลิเภาเป็นพืชตระกูลเฟิร์น หรือเถาวัลย์ตามภาษาภาคกลาง ที่มีคุณสมบัติเด่นของลำต้นที่เหนียว ชาวบ้านจึงนำมาทำเครื่องจักรสานเพื่อใช้ในชีวิตประจำวัน เช่น กระเชอ เชี่ยนหมาก กล่องใส่ยาเส้น พาน ปั้นชา ขันดอกไม้ธูปเทียน กรงนก กระเป๋าถือ เป็นต้น โดยมีแหล่งผลิตสำคัญอยู่ที่บ้านหมน ตำบลท่าเรือ อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช

ข้าวของเครื่องใช้พื้นบ้านที่มีเอกลักษณ์เหล่านั้นอาจเป็นเพียงสินค้าพื้นเมืองทั่วไปหากไม่มีเจ้านายจากหัวเมืองใต้นำขึ้นมาถวายในราชสำนัก และเผยแพร่ในหมู่เจ้านายมาตั้งแต่สมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์ จนกระทั่งในปี พ.ศ.2513 สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ ทรงมีพระราชดำริ ให้สอนการสานย่านลิเภาในโครงการศิลปาชีพ มีการพัฒนารูปแบบได้อย่างสวยงามประณีต เป็นที่นิยมอย่างกว้างขวางทั้งระดับท้องถิ่น ภูมิภาค และทั่วประเทศ ด้วยคุณสมบัติเฉพาะตัวของย่านลิเภาที่เหนียวและทนทานมีอายุใช้งานมากเป็นร้อย ๆ ปี


นอกจากย่านลิเภาแล้วผ้ายกเมืองนครถือเป็นอีกภูมิปัญญาล้ำค่าของนครศรีธรรมราช ผ้าสำหรับเจ้าเมืองขุนนางชั้นสูงและพระบรมวงศานุวงศ์โดยในสมัยก่อนเป็นของที่พระมหากษัตริย์พระราชทานให้กับบุคคลสำคัญเจ้านายและข้าราชบริพารชั้นสูงใช้สวมใส่เวลาเข้าเฝ้า เป็นการแสดงสถานะของบุคคลต่อมามีการดัดแปลงเป็นผ้าสำหรับคหบดีเจ้านายลูกหลานเจ้าเมืองและสามัญชนทั่วไปใช้นุ่งสำหรับงานพิธีสำคัญต่างๆ

ปัจจุบันผ้ายกเมืองนครเป็นงานหัตถศิลป์ที่ได้รับการอนุรักษ์และสนับสนุนจากหลายหน่วยงาน อาทิ "บ้านมะม่วงปลายแขน" โรงทอผ้าแห่งแรกของเมืองนครได้มีการทำสืบต่อกันมาจากบรรพบุรุษเป็นเวลากว่า 20 ปี ผ้าที่ทอเป็นลายสมัยโบราณได้มีการหยิบยืมผ้าสมัยโบราณจากวัดพระมหาธาตุวรมหาวิหารเพื่อศึกษาลายและดำเนินการทอตามลายสมัยโบราณ ส่วน "หมู่บ้านเนินธัมมัง" อำเภอเชียรใหญ่ ศูนย์ศิลปาชีพบ้านเนินธัมมังแห่งนี้เกิดจากน้ำพระทัยของ สมเด็จพระนางเจ้าฯพระบรมราชินีนาถพระราชทานราชทรัพย์ส่วนพระองค์ เพื่อก่อตั้งศูนย์ศิลปาชีพเมื่อครั้งเสด็จพระราชดำเนินมาเยี่ยมราษฎร เมื่อปี 2536

ขณะที่เครื่องถมนคร โอท็อปชั้นสูง เป็นที่ทราบกันดีว่าหากจะสรรหาเครื่องถมชั้นยอดที่ขึ้นชื่อมาช้านานจะต้องเป็นเครื่องถมจากฝีมือชาวนครศรีธรรมราช เพราะเป็นงานฝีมือชั้นสูงที่ได้รับการสืบทอดจากบรรพบุรุษ โดยในปัจจุบันชาวนครฯ ก็ยังทำกันอยู่แต่หากจะหาช่างที่สามารถทำเครื่องถมได้ครบทุกขั้นตอนคงจะมีไม่ถึง 10 รายในประเทศไทย หนึ่งในนั้นคือ คุณตาพยงค์ จันทรังษี วัย 80 ปี ที่ขณะนี้ได้ปลดระวางการทำเครื่องถมเมืองนครไปนานแล้ว แต่ก็ยังได้ถ่ายทอดวิชาความรู้ให้กับลูกหลานมาจนถึงปัจจุบัน

นอกจากเครื่องใช้ไม้สอยที่มาจากภูมิปัญญาแล้ว หนังตะลุงที่เป็นอีกหนึ่งภูมิปัญญาของชาวใต้นั้น เมืองนครก็เป็นแห่งแรกที่มีการจัดตั้ง พิพิธภัณฑ์หนังตะลุงของเมืองไทยขึ้น ที่บ้านนายหนังสุชาติ ทรัพย์สิน นายหนังที่เป็นทั้งผู้แกะสลักลวดลายให้กับตัวหนัง และเป็นผู้ปลุกวิญญาณให้หนังตะลุงเหล่านั้นโลดแล่นอยู่บนผืนผ้าสร้างความสนุกสนานให้กับผู้ชม จึงไม่น่าแปลกใจที่พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านแห่งนี้ที่เพียบพร้อมไปด้วยองค์ประกอบต่าง ๆ ของหนังตะลุง จะได้รับรางวัลยอดเยี่ยมอุตสาหกรรม (ไทยแลนด์ทัวริสซึ่มอวอร์ด) ประจำปี 2539 รางวัลดีเด่นประเภทวัฒนธรรมและโบราณสถาน

ไม่เพียงแต่งานหัตถศิลป์ชั้นเลิศเท่านั้น ที่เป็นสิ่งบ่งบอกถึงความรุ่งเรืองของอดีตอาณาจักรตามพรลิงค์ แคว้นที่เก่าแก่ที่สุดแคว้นหนึ่งบนแหลมมาลายุ ด้วยประวัติศาสตร์ที่ยาวนานกว่า 1,800 ปี และมีการติดต่อสัมพันธ์กับลังกาโดยรับเอาพระพุทธศาสนานิกายเถรวาทลัทธิลังกาวงศ์เข้ามา จนทำให้ที่นี่กลายเป็นศูนย์กลางของพุทธศาสนา งานด้านพุทธศิลป์จึงเป็นอีกสิ่งสำคัญที่อยู่คู่เมืองนคร โดยมีพระบรมธาตุเจดีย์ แห่งวัดพระมหาธาตุวรมหาวิหารเป็นศาสนสถานที่ยิ่งใหญ่และเป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์ชิ้นสำคัญ ซึ่งที่ประชุมคณะกรรมการมรดกโลกเพิ่งให้การรับรองเข้าสู่บัญชีเบื้องต้นเพื่อพิจารณาประกาศขึ้นทะเบียนมรดกโลกเมื่อวันที่ 21 มิถุนายน 2556 "เกิดมาหนึ่งชาติขอได้กราบพระบรมธาตุเมืองนคร" จึงกลายเป็นกิจกรรมสำคัญที่ขาดไม่ได้

ต่อด้วยการเยี่ยมชมพิพิธภัณฑ์ของสะสม ณ บ้านท่านขุนรัฐวุฒิวิจารณ์บ้านเรือนไทยใต้ถุนสูงทรงปั้นหยาอายุมากกว่า 108 ปีที่ได้รับรางวัลอนุรักษ์ศิลปสถาปัตยกรรมดีเด่นปี 2556จากสมาคมสถาปนิกสยามซึ่งอยู่ตรงข้ามวัดพระมหาธาตุ สักการะพระพุทธสิหิงค์บริเวณศาลากลางจังหวัด พระพุทธรูปสำคัญคู่บ้านคู่เมืองนครศรีธรรมราช ตามตำนานกล่าวว่าพระมหากษัตริย์ลังกาโปรดให้สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 700 และมาอยู่ประเทศไทยในสมัยพ่อขุนรามคำแหงมหาราช ก่อนปิดท้ายด้วยการเรียนรู้วิถีวัฒนธรรม ประวัติศาสตร์ของพระพุทธศาสนาการค้าขายกับต่างชาติแสดงประวัติบุคคลสำคัญของเมืองนครศรีธรรมราชอาณาจักรตามพรลิงค์ และเมืองลิกอร์ ที่ พิพิธภัณฑ์เมืองตั้งอยู่ที่สวนสาธารณะสมเด็จพระศรีนครินทร์ 84 (ทุ่งท่าลาด) พิพิธภัณฑ์แบบมัลติมีเดีย สื่อผสมผสานที่ทันสมัยที่ได้รับรางวัลกินรีเมื่อปี 2551 ที่ถ่ายทอดเรื่องราวต่าง ๆ อย่างทันสมัยน่าติดตาม

ร่วมเป็นแฟนเพจเรา บน Facebook.. ได้ที่นี่เลย!!

แจกหมอก เมืองเพชรบูรณ์ ตอนที่ 2

แจกหมอก เมืองเพชรบูรณ์ ตอนที่ 2

ไม่อยากถูกตราหน้า “นักท่องเที่ยวยอดแย่” ศึกษาข้อมูลก่อนเที่ยว!

ไม่อยากถูกตราหน้า “นักท่องเที่ยวยอดแย่” ศึกษาข้อมูลก่อนเที่ยว!

7 สิ่งห้ามพลาดกับสวนผึ้งเมืองกลางหุบเขาสุดโรแมนติก!!

7 สิ่งห้ามพลาดกับสวนผึ้งเมืองกลางหุบเขาสุดโรแมนติก!!

ไปชมหมอกหน้าฝน นับดาวบนฟ้า ทุ่งดอกหงอนนาค @ภูสอยดาว กันไหม?

ไปชมหมอกหน้าฝน นับดาวบนฟ้า ทุ่งดอกหงอนนาค @ภูสอยดาว กันไหม?

อพท. มุ่งปลูกจิตสำนึกคนรุ่นใหม่ สานต่อคุณค่าแห่งเมืองมรดกโลก

อพท. มุ่งปลูกจิตสำนึกคนรุ่นใหม่ สานต่อคุณค่าแห่งเมืองมรดกโลก

ทริปชวนฝันสวรรค์ลาวใต้!!

ทริปชวนฝันสวรรค์ลาวใต้!!

คนไทยรั้งอันดับที่  25 ชนชาติที่คลั่งไคล้ด้านอาหารมากที่สุด

คนไทยรั้งอันดับที่ 25 ชนชาติที่คลั่งไคล้ด้านอาหารมากที่สุด

พาตัวเองไปอยู่ท่ามกลางอ้อมกอดของธรรมชาติ ณ กิ่วแม่ปาน

พาตัวเองไปอยู่ท่ามกลางอ้อมกอดของธรรมชาติ ณ กิ่วแม่ปาน

ครบรอบ 8 ปี “MY CAFÉ THE LIBRARY” เปิดตัว 5 เมนูใหม่

ครบรอบ 8 ปี “MY CAFÉ THE LIBRARY” เปิดตัว 5 เมนูใหม่

รีวิวทริป "มหัศจรรย์เขากระโจม" สวรรค์ของคนรักธรรมชาติใกล้กรุงเทพ !!

รีวิวทริป "มหัศจรรย์เขากระโจม" สวรรค์ของคนรักธรรมชาติใกล้กรุงเทพ !!

ความสวยงามที่น่ากลัวของแอ่งน้ำร้อนในอุทยานฯ เยลโลว์สโตน

ความสวยงามที่น่ากลัวของแอ่งน้ำร้อนในอุทยานฯ เยลโลว์สโตน

เตรียมแพลนกันรัวๆ กับ 10 เมืองน่าเที่ยวที่ไม่ธรรมดา แถมไม่เปลืองงบประมาณ

เตรียมแพลนกันรัวๆ กับ 10 เมืองน่าเที่ยวที่ไม่ธรรมดา แถมไม่เปลืองงบประมาณ

สิงหาคมนี้ ไปไหนกันดี … เข้าป่า เล่นน้ำตก ชมวิวธรรมชาติ

สิงหาคมนี้ ไปไหนกันดี … เข้าป่า เล่นน้ำตก ชมวิวธรรมชาติ

โปรโมชั่นวันแม่ 5 ร้านอาหารจัดเต็ม จ่ายสบายกระเป๋า!!

โปรโมชั่นวันแม่ 5 ร้านอาหารจัดเต็ม จ่ายสบายกระเป๋า!!

พาชมทุ่งดอกกระเจียวกลุ่มสุดท้ายของประเทศไทยในปีนี้ !! @ อุทยานแห่งชาติไทรทอง

พาชมทุ่งดอกกระเจียวกลุ่มสุดท้ายของประเทศไทยในปีนี้ !! @ อุทยานแห่งชาติไทรทอง

ไปลองชิมทุเรียนแก่งกระจาน และนอนชิลท่ามกลางขุนเขาและสายน้ำ ทริปชิล ๆ ต้อนรับวันแม่

ไปลองชิมทุเรียนแก่งกระจาน และนอนชิลท่ามกลางขุนเขาและสายน้ำ ทริปชิล ๆ ต้อนรับวันแม่

พาชม "สวิตเซอร์แลนด์แดนอีสาน" ทุ่งคอสมอสจังหวัดชัยภูมิ !!

พาชม "สวิตเซอร์แลนด์แดนอีสาน" ทุ่งคอสมอสจังหวัดชัยภูมิ !!

รวมโปรโมชั่น ที่เที่ยว ที่พัก งานเที่ยวทั่วไทยไปทั่วโลก ครั้งที่ 21 ลด แลก แจก แถมกระจาย!!

รวมโปรโมชั่น ที่เที่ยว ที่พัก งานเที่ยวทั่วไทยไปทั่วโลก ครั้งที่ 21 ลด แลก แจก แถมกระจาย!!

น้ำตกคอนพะเพ็ง "ไนแองการ่าแห่งลาวใต้ " ยิ่งใหญ่ อลังการเหนือคำบรรยาย!!

น้ำตกคอนพะเพ็ง "ไนแองการ่าแห่งลาวใต้ " ยิ่งใหญ่ อลังการเหนือคำบรรยาย!!

ล่องแก่งน้ำเข็ก สนุก มันส์ ท้าทายเหล่าผู้กล้าที่รักการผจญภัย!!

ล่องแก่งน้ำเข็ก สนุก มันส์ ท้าทายเหล่าผู้กล้าที่รักการผจญภัย!!

ส่งอีเมล์ให้เพื่อน

ส่งให้เพื่อนหลายคนใส่ “,” (ส่งพร้อมกันมากสุด 50 อีเมล์)

ส่งอีเมล์